Sarajewo powstaje z kolan

Walutą Bośni i Hercegowiny jest Marka Zamienna (BAM), która w 1998 r. zastąpiła Dinary i Kuny.

Początkowo kurs marki związany był sztywno z marką niemiecką w stosunku 1:1. Po wprowadzeniu euro utrzymano sztywny kurs waluty euro.

1 euro = 1,95583 BAM.

W obiegu są: monety 5, 10, 20, 50 fenigowe oraz 1, 2, 5 markowe; banknoty  50 fenigów oraz 1, 5, 10, 20, 50, 100, 200 (marki)

W wielu sklepach przyjmowane są banknoty i monety euro. Dla ułatwienia przyjmuje się kurs 1:2.

Sarajewo jest stosunkowo młodym miastem. Jego historia sięga wprawdzie czasów wczesnego średniowiecza, kiedy na terenie współczesnego miasta istniała osada o nazwie Vrhbosna, ale większe miasto zastało tu założone przez Turków dopiero w 1462 roku.

Miejscowość znacznie rozbudowano w czasach Isa-beg Isakovića, pierwszego Ottomańskiego władcy Bośni. Sarajewo stało się wówczas centrum administracyjno-politycznym Bośni ottomańskiej, jednak w już w 1697 roku, po spaleniu miasta przez wojska austriackie, stolicę przeniesiono do Trawnika.

W 1878 r. tereny Bośni, w tym i Sarajewo, zostały zajęta przez Cesarstwo Austro-Węgierskie. Rządy Austriaków przyniosły Sarajewu znaczne zmiany — miasto rozbudowano i zmodernizowano, tworząc z niego nowoczesne centrum administracji.

Po I wojnie światowej, już w Królestwie Serbów, Chorwatów i Słoweńców, Sarajewo było stolicą jednej z kilkunastu prowincji. Po II wojnie światowej i powstaniu federacyjnej Jugosławii, miasto zostało stolicą republiki Bośni i Hercegowiny. W późniejszych latach Sarajewo rozwinęło się w ważne centrum handlowo-przemysłowe, a szczyt rozkwitu przypadł na lata osiemdziesiąte.

Po rozpadzie Jugosławii, podczas wojny w Bośni, Sarajewo było oblegane przez Bośniackich Serbów. Ofensywa rozpoczęła się 6 kwietnia 1992 roku, a blokada miasta trwało do końca października 1995. Przez trzy lata miasto było nieustannie ostrzeliwane z okolicznych gór, a kontakt ze światem zewnętrznym został praktycznie kompletnie odcięty.

Miasto pozbawiono dostaw wody i prądu, a żywność dostarczana była bardzo nieregularnie. W trakcie walk zginęło ponad 10,5 tys. osób, a większość zabudowań została zniszczona, bądź poważnie uszkodzona. Od zawarcia układu pokojowego w Dayton w listopadzie 1995 roku, który zakończył krwawą wojnę, miasto powoli podnosi się z kolan.

Zbocza gór okalających Sarajewo, na których przed ostatnią wojną znajdowały się osiedla mieszkalne, pokryte są teraz licznymi cmentarzami, gdzie spoczywają ofiary ostatniego konfliktu. Stając w centrum miasta wprost nie sposób ich nie zauważyć. Mieszkańcy Bośniackiej stolicy mówią, że jeszcze przez dziesięciolecia widok ten będzie przestrogą dla następnych pokoleń.

Od grudnia 1998 roku Sarajewo jest podzielone na część chorwacko-muzułmańską i serbską. Wydzielenie serbskiej części Sarajewa nastąpiło wskutek układu w Dayton, który podpisano w listopadzie 1995 rok (podzielono wtedy Bośnię i Hercegowinę na dwie części - Federację Chorwacko-Muzułmańską i Republikę Serbską).

Tzw. serbskie Sarajewo nie jest częścią właściwego Sarajewa ale stanowi oddzielne miasto, gdzie 98 proc. ludność stanowią Serbowie. Mieszkańcy Sarajewa mogą swobodnie się przechodzić z jednej części miasta do drugiej, z czego szczególnie chętnie korzystają Serbowie, szukający zarobku u swych sąsiadów. Serbskie Sarajewo jest bowiem dużo biedniejsze od Sarajewa właściwego i występuje tam ogromne bezrobocie.

Sarajewo - stolica Bośni i Hercegowiny - wydaje się dużo większe, niż jest w rzeczywistości. Miasto położone pośrodku Gór Dynarskich, rozciąga się wzdłuż długiej na kilka kilometrów doliny i wlewa się na zbocza okolicznych gór. To właśnie sprawia wrażenie ogromu tego miejsca, choć tak naprawdę mieszka w nim niewiele niecałe 300 tys. mieszkańców (blisko 100 tys. więcej mieszkało tu przed ostatnią wojną).

Baszczarsziji - urokliwa plątanina meczetów, targowych straganów i wąskich uliczek - to historyczne centrum miasta, które zostało wzniesione w oparciu o arabskie rozwiązania architektoniczne, w czasach panowania Turków Osmańskich. Targowe stragany mieszają się tu z niezliczonymi i bardzo przytulnymi knajpkami, gdzie - jak zachęcają ich właściciele - można skosztować najlepsze jedzenie na całych Balkanach. Na centralnym placu Baszczarszij znajduje się okrągła, pięknie wyrzeźbiona w drewnie fontanna Sebilj, która jest nie koronowanym symbolem Sarajewa.

Od placu odchodzą niezliczone, wąskie uliczki, prowadzące na obrzeża starówki. Kilka z nich prowadzi nad rzekę Miljacka, przecinającą Sarajewo niemal dokładnie na dwie części. Na kraju starówki, niemal tuż nad samym brzegiem rzeki znajduje się Vijećnica, jedna z najciekawszych budowli Sarajewa. Wzniesiono ją w 1896 roku, za czasów panowania Austro-Węgier. Budynku nie sposób przeoczyć - wzniesiono go mauretańskim stylu, który znacząco wyróżnia go z otoczenia. Pierwotnie mieściła się tu siedziba władz miejskich, ale po II Wojnie Światowej powstała w nim biblioteka narodowa.

Dokładnie w przeciwnym kierunku znajduje się nowoczesne centrum miasta. Idąc główną ulicą Baszczarszij w tamtą stronę warto jeszcze zwiedzić meczet ufundowany przez Gazi Husrefa Begę, jednego z najbardziej władców Sandżaku Bośniackiego. Świątynia, którą od nazwiska swego fundatora popularnie nazywa się Begovą, powstała tu w 1530 roku i przez wielu uważana jest z jeden z najpiękniejszych meczetów na Bałkanach. Z meczetem graniczą przepiękne sukiennice, które ufundowali bogaci rzemieślnicy z nadadriatyckiego Dubrownika.

Dosłownie parę kroków dalej zaczyna się Ferhadija - główny deptak miasta przy którym znajdują się imponujące austro-węgierskie kamienice, i najlepsze (ale i najdroższe) w całym mieście sklepy. Życie tętni tu do późna w nocy, a liczne kawiarnie i reasturacyjne ogródki, z których dobywa się zapach świeżo parzonej kawy, wymuszają wręcz na przechodniu, by na chwilę w nich przysiąść.

Skręcając w prawo dojdzie się do Miljacki, nad którą pociągnięto kilka mostów, łączących obie części miasta. Jednego z nich nosi nazwę Latinska Ćuprija. W czerwcu 1914 roku serbski nacjonalista, Gavrilo Princip to właśnie tu dokonał zamachu na austriackiego następcę tronu, arcyksięcia Ferdynanda, co w następstwie spowodowało wybuch I wojny światowej. Pamiątką tego wydarzenia jest kamienna tablica wmurowana w elewację budynku naprzeciw mostu, który potocznie nosi nazwę Principova.

Najlepszym miejscem na zakup pamiątek jest starówka – Baszczarsziji. Pełno tu małych sklepików, w których kupić można dosłownie wszystko - począwszy od widokówek, przez wyroby za metalu i miedzi, czy tradycyjne bałkańskie ubrania, a na koszulkach i kubkach z wizerunkiem Josipa Broz Tito skończywszy.

Sarajewo - stolica Bośni i Hercegowiny - wydaje się dużo większe, niż jest w rzeczywistości. Miasto położone pośrodku Gór Dynarskich, rozciąga się wzdłuż długiej na kilka kilometrów doliny i wlewa się na zbocza okolicznych gór. To właśnie sprawia wrażenie ogromu tego miejsca, choć tak naprawdę mieszka w nim niewiele niecałe 300 tys. mieszkańców (blisko 100 tys. więcej mieszkało tu przed ostatnią wojną).

Baszczarsziji - urokliwa plątanina meczetów, targowych straganów i wąskich uliczek - to historyczne centrum miasta, które zostało wzniesione w oparciu o arabskie rozwiązania architektoniczne, w czasach panowania Turków Osmańskich. Targowe stragany mieszają się tu z niezliczonymi i bardzo przytulnymi knajpkami, gdzie - jak zachęcają ich właściciele - można skosztować najlepsze jedzenie na całych Balkanach. Na centralnym placu Baszczarszij znajduje się okrągła, pięknie wyrzeźbiona w drewnie fontanna Sebilj, która jest nie koronowanym symbolem Sarajewa.

Od placu odchodzą niezliczone, wąskie uliczki, prowadzące na obrzeża starówki. Kilka z nich prowadzi nad rzekę Miljacka, przecinającą Sarajewo niemal dokładnie na dwie części. Na kraju starówki, niemal tuż nad samym brzegiem rzeki znajduje się Vijećnica, jedna z najciekawszych budowli Sarajewa. Wzniesiono ją w 1896 roku, za czasów panowania Austro-Węgier. Budynku nie sposób przeoczyć - wzniesiono go mauretańskim stylu, który znacząco wyróżnia go z otoczenia. Pierwotnie mieściła się tu siedziba władz miejskich, ale po II Wojnie Światowej powstała w nim biblioteka narodowa.

Dokładnie w przeciwnym kierunku znajduje się nowoczesne centrum miasta. Idąc główną ulicą Baszczarszij w tamtą stronę warto jeszcze zwiedzić meczet ufundowany przez Gazi Husrefa Begę, jednego z najbardziej władców Sandżaku Bośniackiego. Świątynia, którą od nazwiska swego fundatora popularnie nazywa się Begovą, powstała tu w 1530 roku i przez wielu uważana jest z jeden z najpiękniejszych meczetów na Bałkanach. Z meczetem graniczą przepiękne sukiennice, które ufundowali bogaci rzemieślnicy z nadadriatyckiego Dubrownika.

Dosłownie parę kroków dalej zaczyna się Ferhadija - główny deptak miasta przy którym znajdują się imponujące austro-węgierskie kamienice, i najlepsze (ale i najdroższe) w całym mieście sklepy. Życie tętni tu do późna w nocy, a liczne kawiarnie i reasturacyjne ogródki, z których dobywa się zapach świeżo parzonej kawy, wymuszają wręcz na przechodniu, by na chwilę w nich przysiąść.

Skręcając w prawo dojdzie się do Miljacki, nad którą pociągnięto kilka mostów, łączących obie części miasta. Jednego z nich nosi nazwę Latinska Ćuprija. W czerwcu 1914 roku serbski nacjonalista, Gavrilo Princip to właśnie tu dokonał zamachu na austriackiego następcę tronu, arcyksięcia Ferdynanda, co w następstwie spowodowało wybuch I wojny światowej. Pamiątką tego wydarzenia jest kamienna tablica wmurowana w elewację budynku naprzeciw mostu, który potocznie nosi nazwę Principova.