okazje

Ściana wschodnia, kresy, koniec świata, prowincja. To tylko niektóre nazwy jednego z najmniej cywilizowanych regionów Polski. Czy w ogóle warto tam jechać?

27.12.2007

Do dziś pielęgnowane są tradycje, przetrwało rzemiosło, zachowało się wiele zabytków unikalnej architektury. Przemysł się nie rozwijał, dzięki temu Podlasie jest najczystszym regionem Polski. Można znaleźć tam wspaniałe, pierwotne lasy, w których zachowały się rzadkie gatunki zwierząt. Turyści nie są rozpieszczani bazą noclegową ani kuchnią, ale taki już urok egzotyki.

Wędrówka po terenach na wschód od Białegostoku to nie tylko lekcja historii czy etnografii. To także ciekawa podróż w czasie, szansa na zasmakowanie atmosfery dawnych kresów.

Białystok - Wersal w środku miasta

Białystok jest bardzo wygodny do zwiedzania - najważniejsze atrakcje położone są przy ulicy Lipowej. Wycieczkę najlepiej zacząć od stojącego na wzgórzu modernistycznego kościoła św. Rocha, udanego przykładu nowoczesnej architektury okresu międzywojennego.

Kolejnym ciekawym obiektem na trasie jest klasycystyczna cerkiew św. Mikołaja z cennym ikonostasem. Stąd już niedaleko do Rynku Kościuszki, historycznego centrum. Panoramę zamyka wyniosła neogotycka fara, do której przytulił się niewielki renesansowo-barokowy kościół, mauzoleum rodu Branickich, z pięknym renesansowym portalem.

Pałac Branickich, najcenniejszy zabytek miasta, leży tuż obok. Jego wnętrza nie są zabytkowe, ale warto zatrzymać się tu na dłużej i przejść się alejkami parku francuskiego i angielskiego. Z szosy wylotowej do Warszawy widać stojący na wzgórzu kościół. Jest to kopia XVIII-wiecznej świątyni z Berezwecza na Wileńszczyźnie uważanej za jedną z najpiękniejszych w ówczesnej Rzeczypospolitej. Z daleka wygląda wspaniale, z bliska - niestety - gorzej.

Puszcza Białowieska - Na tropie żubra

Najlepiej zachowany pierwotny las Europy i najstarszy polski park narodowy robi niesamowite wrażenie. Najsilniej działa na wyobraźnię monumentalność drzew, zapach i mroczny wygląd ostępów. W puszczy żyje kilkaset żubrów, koniki polskie, tarpany, łosie, bobry, wilki, rysie, wydry i gronostaje.

Część tych zwierząt można obejrzeć w rezerwacie pokazowym przy drodze do Białowieży. Bardzo podobał mi się niewielki prywatny skansen na polanie Budy w środku puszczy, w którym zgromadzono i wyeksponowano stare drewniane budynki gospodarskie.

Białowieża - Przedsmak puszczy

Wieś w środku puszczy jest końcowym przystankiem. Stąd można już tylko spacerkiem pójść w las. Zachęcam do obejrzenia parku pałacowego, ciekawych zbiorów Muzeum Przyrodniczo-Leśnego Białowieskiego PN, cerkwi św. Mikołaja Cudotwórcy z oryginalnym ceramicznym ikonostasem i kaplicy św. Huberta, patrona myśliwych, w neorenesansowym kościele parafialnym.

Przypomina ona, że okoliczna puszcza przez wieki była terenem królewskich polowań. Jedno z nich zorganizowane z rozkazu króla Augusta III Sasa w 1752 roku było właściwie masakrą zwierzyny. Padły wówczas 42 żubry, 13 łosi, 2 sarny i wiele innej zwierzyny, co skrupulatnie wymieniono na kamiennym obelisku stojącym na grobli prowadzącej do parku pałacowego.

W ostatnich latach w Białowieży powstało kilka dużych hoteli, jest więc gdzie zanocować. Niezbyt ekskluzywny, ale za to tani nocleg oferuje Dom Turysty PTTK przebudowany z dawnych pałacowych stajni. Gorzej z jedzeniem. Dobra, ale droga jest "Karczma Jankiela" w Dworze Soplicowo stylizowanym na kresowy dworek. Zdecydowanie tańszy jest "Unikat" serwujący smaczne pierogi i firmową nalewkę "Czar Puszzy" z leśnych owoców i miodu.

Hajnówka - Nostalgia po Kraju Rad

Nie jest to piękne miasto, ale ma kilka interesujących, wartych odwiedzenia obiektów. Jest wśród nich największa w Polsce cerkiew.

Dwupoziomowa świątynia łączy elementy architektury dawnej i nowoczesnej. Ciekawy jest ceramiczno-drewniany ikonostas oraz bizantyjskie freski. Miasto jest centrum kultury białoruskiej. Odbywają się tu Międzynarodowe Festiwale Muzyki Cerkiewnej.

Najsłynniejszą atrakcją Hajnówki jest pub "U Wołodzi" mieszczący się w niepozornym baraku przy bazarze. Wnętrze szokuje jeszcze bardziej. Ściany ozdobione są sowieckimi sztandarami, obrazami z Leninem i innymi pamiątkami po Kraju Rad. Na miejscu można wypożyczyć radziecki mundur z medalami.

Za niewielką opłatą można również stać się posiadaczem legitymacji Komsomołu. Z trzeszczącego gramofonu płyną szlagiery z czasów sukcesów najlepszego z systemów. Właściciel, Wojtek Rynarzewski, paradujący w czerwonej rubaszce, twierdzi, że to najfajniejszy pub na wschód od Warszawy. Chyba ma rację.

Supraśl - Klasztor w uzdrowisku

Malowniczo położone miasto w Puszczy Knyszyńskiej nad rzeką Supraśl od dawna jest ulubionym miejscem wypoczynku białostoczan. Przyciąga ich cisza, spokój, piękne lasy i oryginalne zabytki.

Najbardziej wartościowym jest niedawno odbudowana po wojennych zniszczeniach obronna cerkiew bazylianów w stylu bizantyjsko-gotyckim oraz klasztor z pałacem archimandrytów i okazałą bramą-dzwonnicą. Ciekawostką jest secesyjny pałac Buchholzów z przełomu XIX i XX wieku, o czystej, klarownej architekturze. Buchholzowie byli właścicielami tkalni, z których słynęło niegdyś to miasteczko. Oprócz pałacu pozostała po nich okazała kaplica na miejscowym cmentarzu.

Kulinarnym odkryciem była dla mnie pyszna babka ziemniaczana, którą jadłem w "Łukaszówce". Maria Łukaszewicz, mistrzyni świata w przygotowywaniu tej potrawy, serwuje ją prosto z pieca. To naprawdę sympatyczne miejsce.

Krynki - Prawie jak w Paryżu

Niesamowite miasteczko z sześciobocznym rynkiem porównywanym przez miejscowych z paryskim placem Gwiazdy, z którego rozchodzi się dwanaście ulic. W Krynkach naliczyłem tylko dziesięć, ale to też nie byle co.

Dzisiejsze Krynki wydają się trochę za duże - niewielkie, drewniane domy rozrzucone są na sporej przestrzeni. To niegdyś przemysłowe miasteczko jest dziś senną kresową mieściną. Boczne uliczki i zaułki brukowane są kocimi łbami. Kościelna prowadzi do kościoła, Cerkiewna - do cerkwi, Browarna - do browaru itd. Inne noszą też normalne nazwy - Nadreczna, Pohulanka, Żabi Zaułek.

Nie ma żadnych obrońców ani bohaterów. Kościół parafialny stoi daleko poza centrum. Duże wrażenie zrobił na mnie pobliski park ze wspaniałym starodrzewem otaczający nieistniejący już dwór de Virionów. Po Żydach, którzy przed wojną stanowili prawie 90 procent mieszkańców, zostały kamienne fundamenty synagogi wysadzonej w 1971 roku oraz jeden z największych kirkutów w północno-wschodniej Polsce z trzema tysiącami macew. W miasteczku mieszka i tworzy białoruski pisarz i eseista Sokrat Janowicz, piszący po polsku i białorusku. Najbardziej znanym produktem Krynek jest woda mineralna "Krynka".

Przeczytaj koniecznie: Podlasie: Dzika przyroda i wielokulturowość

Tatrzy Polscy:
Kilkuset Tatarów osiedliło się na Podlasiu w dobrach królewskich nadanych im przez króla Jana III Sobieskiego. W zamian za ziemię służyli wiernie Rzeczpospolitej w kolejnych wojnach i powstaniach. Otoczeni morzem ludności polskiej i białoruskiej utracili swój język, ale przez stulecia zachowali wiarę ojców - islam. Modlili się w meczetach, zmarłych grzebali na mizarach. Przed ostatnią wojną w ówczesnych granicach Rzeczpospolitej czynnych było 17 meczetów. Dziś zostały dwa.
noclegi

Pokoje gościnne w Muzeum Kultury Białoruskiej
Hajnówka, al. 3 Maja 42, tel. (85) 682 30 16.

Hotel Myśliwski "Topiło"
Kontakt przez Nadleśnictwo Hajnówka, tel./faks (85) 683 24 60.

Dom Myśliwski Białowieskiego Parku Narodowego
Białowieża, park pałacowy, tel. (85) 681 25 84.

Pokoje gościnne w Muzeum Kultury Białoruskiej
Hajnówka, al. 3 Maja 42, tel. (85) 682 30 16.

Hotel Myśliwski "Topiło"
Kontakt przez Nadleśnictwo Hajnówka, tel./faks (85) 683 24 60.

Dom Myśliwski Białowieskiego Parku Narodowego
Białowieża, park pałacowy, tel. (85) 681 25 84.

transport

Samochodem: z Warszawy drogą nr 8 przez Wyszków i Zambrów lub malowniczą drogą nr 694 przez Brok, Ciechanowiec i dalej przez Brańsk do Hajnówki. Z południa drogą nr 19 przez Siemiatycze i dalej na Bielsk Podlaski lub Hajnówkę.

Pociągiem: jedyny dojazd z centralnej Polski przez Małkinię i Łapy do Białegostoku. Podróż trwa ok. 2,5 godz. Lokalna sieć kolejowa jest słabo rozwinięta.

Autobusem:
z Polski centralnej można dojechać do Bielska Podlaskiego, a dalej lokalnymi autobusami do Hajnówki. Informacja PKS w Warszawie, tel. 0701 374 444, w Hajnówce, tel. (85) 682 29 47.

Samochodem: z Warszawy drogą nr 8 przez Wyszków i Zambrów lub malowniczą drogą nr 694 przez Brok, Ciechanowiec i dalej przez Brańsk do Hajnówki. Z południa drogą nr 19 przez Siemiatycze i dalej na Bielsk Podlaski lub Hajnówkę.

Pociągiem: jedyny dojazd z centralnej Polski przez Małkinię i Łapy do Białegostoku. Podróż trwa ok. 2,5 godz. Lokalna sieć kolejowa jest słabo rozwinięta.

Autobusem:
z Polski centralnej można dojechać do Bielska Podlaskiego, a dalej lokalnymi autobusami do Hajnówki. Informacja PKS w Warszawie, tel. 0701 374 444, w Hajnówce, tel. (85) 682 29 47.

info

Informacja turystyczna: Białystok,
ul. Sienkiewicza 3, tel. (85) 653 79 50,
Białowieża, ul. Kolejowa 17, tel. (85) 681 22 95.
Centrum Turystyki Regionu Puszczy Białowieskiej:
ul. Parkowa 3, tel. (85) 682 43 81.
Białowieski Park Narodowy, tel. (85) 681 29 01.
Biuro Obsługi PTTK: Hajnówka, ul. 3 Maja 37, tel. (85) 682 27 85.

Informacja turystyczna: Białystok,
ul. Sienkiewicza 3, tel. (85) 653 79 50,
Białowieża, ul. Kolejowa 17, tel. (85) 681 22 95.
Centrum Turystyki Regionu Puszczy Białowieskiej:
ul. Parkowa 3, tel. (85) 682 43 81.
Białowieski Park Narodowy, tel. (85) 681 29 01.
Biuro Obsługi PTTK: Hajnówka, ul. 3 Maja 37, tel. (85) 682 27 85.

warto wiedzieć

Tatrzy Polscy: Kilkuset Tatarów osiedliło się na Podlasiu w dobrach królewskich nadanych im przez króla Jana III Sobieskiego. W zamian za ziemię służyli wiernie Rzeczpospolitej w kolejnych wojnach i powstaniach. Otoczeni morzem ludności polskiej i białoruskiej utracili swój język, ale przez stulecia zachowali wiarę ojców - islam. Modlili się w meczetach, zmarłych grzebali na mizarach. Przed ostatnią wojną w ówczesnych granicach Rzeczpospolitej czynnych było 17 meczetów. Dziś zostały dwa.

Puszcza Białowieska przez stulecia była miejscm polowań książąt i królów, a najcenniejszym trofeum był żyjący w niej żubr nazywany królem puszczy. Ostatni żyjący na wolności żubr został zabity przez kłusownika w 1919 roku. W latach 30. rozpoczęto próbę restytucji gatunku. Odkupiono cztery pochodzące z Białowieży żubry ze Szwecji i Śląska. Od nich pochodzi większość z prawie 300 żyjących dziś na wolności białowieskich żubrów. W Polsce zwierzęta te żyją także w Pszczynie i Puszczy Boreckiej. Żubr to potężne zwierzę. Samiec waży do 800 kg i dorasta do 2 m. w kłębie. Potrafi ponoć z miejsca przeskoczyć 2-metrowy płot.

Tatrzy Polscy: Kilkuset Tatarów osiedliło się na Podlasiu w dobrach królewskich nadanych im przez króla Jana III Sobieskiego. W zamian za ziemię służyli wiernie Rzeczpospolitej w kolejnych wojnach i powstaniach. Otoczeni morzem ludności polskiej i białoruskiej utracili swój język, ale przez stulecia zachowali wiarę ojców - islam. Modlili się w meczetach, zmarłych grzebali na mizarach. Przed ostatnią wojną w ówczesnych granicach Rzeczpospolitej czynnych było 17 meczetów. Dziś zostały dwa.

Puszcza Białowieska przez stulecia była miejscm polowań książąt i królów, a najcenniejszym trofeum był żyjący w niej żubr nazywany królem puszczy. Ostatni żyjący na wolności żubr został zabity przez kłusownika w 1919 roku. W latach 30. rozpoczęto próbę restytucji gatunku. Odkupiono cztery pochodzące z Białowieży żubry ze Szwecji i Śląska. Od nich pochodzi większość z prawie 300 żyjących dziś na wolności białowieskich żubrów. W Polsce zwierzęta te żyją także w Pszczynie i Puszczy Boreckiej. Żubr to potężne zwierzę. Samiec waży do 800 kg i dorasta do 2 m. w kłębie. Potrafi ponoć z miejsca przeskoczyć 2-metrowy płot.

Podlasie wschodnie: Leży na wschód od Białegostoku. Jest częścią historycznego Podlasia, krainy w dorzeczu środkowego Bugu. Charakteryzuje się niewielkim zaludnieniem, dużą ilością lasów i prawie całkowitym brakiem przemysłu.

Maj - Festiwal Sztuki Współczesnej w Białymstoku,
koniec maja - Międzynarodowy Festiwal Muzyki Cerkiewnej w Hajnówce,
czerwiec - Wojewódzki Przegląd Zespołów Folklorystycznych w Narewce,
lipiec-sierpień - Katedralne Koncerty Organowe w Białymstoku,
koniec września - Międzynarodowy Festiwal Przyrody w Białowieży,
grudzień - Festiwal "Jesień z Bluesem" w Białymstoku.

W puszczy żyje kilkaset żubrów, koniki polskie, tarpany, łosie, bobry, wilki, rysie, wydry i gronostaje.

Maj - Festiwal Sztuki Współczesnej w Białymstoku,
koniec maja - Międzynarodowy Festiwal Muzyki Cerkiewnej w Hajnówce,
czerwiec - Wojewódzki Przegląd Zespołów Folklorystycznych w Narewce,
lipiec-sierpień - Katedralne Koncerty Organowe w Białymstoku,
koniec września - Międzynarodowy Festiwal Przyrody w Białowieży,
grudzień - Festiwal "Jesień z Bluesem" w Białymstoku.

W puszczy żyje kilkaset żubrów, koniki polskie, tarpany, łosie, bobry, wilki, rysie, wydry i gronostaje.

atrakcje

Wynajem wierzchowców:
J. Karunos - Białowieża, ul. Olgi Grabiec 56, tel. (85) 681 24 35, H. Szlachciuk - Pogorzelce 42, tel. (85) 681 27 93,D. Więcek - Teremiski 1, tel. (85) 681 24 58.
Kolejka z Hajnówki do Topiła:
Nadleśnictwo Hajnówka, tel. (85) 683 24 60. Kursuje na zamówienie.
Teatr Towarzystwo "Wierszalin":
Białystok, ul. Zwierzyniecka 19a, tel./faks (85) 745 43 43; www.wierszalin.pl
Muzeum Kultury Białoruskiej:
Hajnówka, ul. 3 Maja 42, tel. (85) 682 30 16.
Rezerwat Pokazowy Zwierząt: Przy drodze z Hajnówki do Białowieży. Żubry, łosie, wilki, dziki, tarpany, jelenie, sarny i żubronie (krzyżówka żubra z bydłem domowym).
Galeria im. Ślendzińskich: Białystok, ul. Waryńskiego 24a, tel. (85) 651 76 70.
Muzeum Wojska: Białystok, ul. Kilińskiego 7, tel. (85) 742 54 48.

Białystok: kościół św. Rocha, cerkiew św. Mikołaja, mauzoleum rodu Branickich, Pałac Branickich.

Białowieża: cerkiew św. Mikołaja Cudotwórcy z oryginalnym ceramicznym ikonostasem, kaplica św. Huberta.

Dwupoziomowa cerkiew w Hajnówce.

Supraśl: obronna cerkiew bazylianów, klasztor z pałacem archimandrytów i okazałą bramą-dzwonnicą, secesyjny pałac Buchholzów z przełomu XIX i XX wieku.

Polecam skosztowanie lokalnego przysmaku - babki ziemniaczanej.

Jadłodajnia "Łukaszówka" - Supraśl, ul. Nowy Świat 2. Obiady domowe, fantastyczna babka ziemniaczana.
Zajazd "Myśliwski" - w połowie drogi pomiędzy Hajnówką a Białowieżą.
"Karczma Jankiela" - Białowieża, ul. Krzyże 2a. Kuchnia polska i dziczyzna.
Klub "U Wołodzi" - Hajnówka, ul. 3 Maja 34a. Wystrój w stylu realnego socjalizmu.

Białystok: kościół św. Rocha, cerkiew św. Mikołaja, mauzoleum rodu Branickich, Pałac Branickich.

Białowieża: cerkiew św. Mikołaja Cudotwórcy z oryginalnym ceramicznym ikonostasem, kaplica św. Huberta.

Dwupoziomowa cerkiew w Hajnówce.

Supraśl: obronna cerkiew bazylianów, klasztor z pałacem archimandrytów i okazałą bramą-dzwonnicą, secesyjny pałac Buchholzów z przełomu XIX i XX wieku.

Polecam skosztowanie lokalnego przysmaku - babki ziemniaczanej.

Jadłodajnia "Łukaszówka" - Supraśl, ul. Nowy Świat 2. Obiady domowe, fantastyczna babka ziemniaczana.
Zajazd "Myśliwski" - w połowie drogi pomiędzy Hajnówką a Białowieżą.
"Karczma Jankiela" - Białowieża, ul. Krzyże 2a. Kuchnia polska i dziczyzna.
Klub "U Wołodzi" - Hajnówka, ul. 3 Maja 34a. Wystrój w stylu realnego socjalizmu.

Autor: Grzegorz Micuła
Sklep online
Last Minute do Turcji z Itaką od 799 zł
Kiedy: do 31.05.12
Cena: od 799 zł
Więcej promocji

Podziel się wrażeniami i zdjęciami ze swoich wypraw, zamieść relację z wyjazdu i wygraj aparat fotograficzny Fujifilm FinePix XP30!

Zobacz inne konkursy
POLSKA

Lokalny czas

GMT+1

Po co jechać

  • Aby poznać swój kraj
  • Krajobrazy
  • Architektura
  • Zabytki
  • Kuchnia
  • Kultura

Kiedy jechać

Od maja do października

Przydatne adresy

CZYTAJCIE NAS

Wideo

Część druga wywiadu z Rafałem Milachem. Fotograf opowiada, czy warto robić zdjęcia aparatem analogowym, brać udział w konkursach, a także jak fotografować ludzi na ulicy.

Rafał Milach, laureat Word Press Photo, opowiada jak zrobić dobry reportaż, jak przygotować bohatera do zdjęć i o tym czy sprzęt ma duże znaczenie.

Jak zaplanować podróż samochodem po Europie? Warto znać przepisy drogowe, opłaty i ceny paliw w krajach europejskich

158536 kilometrów, 25 państw, 19 par zdartych klapek, czyli opowieść o dwuletniej podróży dookoła świata.

Wywiad z Rafałem Milachem ...

Część druga wywiadu z Rafałem Milachem. Fotograf opowiada, czy warto robić zdjęcia… więcej

Wywiad z Rafałem Milachem

Rafał Milach, laureat Word Press Photo, opowiada jak zrobić dobry reportaż, jak… więcej

Samochodem po Europie - ...

Jak zaplanować podróż samochodem po Europie? Warto znać przepisy drogowe, opłaty i… więcej

2 lata w podróży ...

158536 kilometrów, 25 państw, 19 par zdartych klapek, czyli opowieść o dwuletniej… więcej

PODRÓZE

Lwów nostaligiczny i wypiękniony na EURO 2012; Najlepsze parki rozrywki w Europie; Szczecin - zielone miasto żaglowców; Turcja -  3 tys. km

więcej
W serwisie:
Kierunki
Aktualności
Wasze Wyprawy
Forum
Poradnik
Kuchnie Świata
Murator S.A:
O wydawnictwie
Kontakt do serwisu podroze.pl
Redakcja miesięcznika Podróże
Reklama
Licencje
Regulamin serwisu
Sklep on line
Serwisy internetowe:
Dom i ogród:
Muratordom.pl
Forum.muratordom.pl
Projekty.muratordom.pl
Muratorfinanse.pl
Urzadzamy.pl
Wymarzonyogrod.pl
Muratordom.com.ua
Architektura i budownictwo:
Muratorplus.pl
Architektura.muratorplus.pl
Tuznajdziesz.pl
Hobby i wypoczynek:
Podroze.pl
Zagle.com.pl
Poltrip.pl
Zdrowie i rodzina:
Poradnikzdrowie.pl
Dlarodzinki.pl
Dzieckozakupy.pl
www.Mjakmama24.pl
Rolnictwo:
Rolnictwoonline.pl
Wideo:
Jestem.pl
Porady:
Mowimyjak.pl
Rozrywka informacje:
Se.pl
Seusa.info
Eska.pl
Eskarock.pl
Voxfm.pl
Radiowawa.pl
Fabrykamuzy.pl
Gwizdek24.pl
Superauto24.pl
Zakupy:
Zakupy.muratordom.pl
Zakupy.urzadzamy.pl
Zakupy.wymarzonyogrod.pl
Zakupy.poradnikzdrowie.pl
Zakupy.zagle.com.pl
Supertanio.pl
Wgrupiekupie.pl
Sklep on line
Miesięcznik:
Murator
Dobre wnętrze
M jak mieszkanie
Moje mieszkanie
Podróże
Żagle
Zbuduj dom
Architektura
Zdrowie
M jak mama
Sklep on line