Masajowie – zawieszeni między tradycją a światem komórek

Wdowa, Maji Moto Wdowa, Maji Moto Hellen z jedną z wdów Hellen i Salaton Dzieci którymi opiekuje sie Hellen masajskie zycie.. Ndugishu Masaj z dzidą W manyacie - masajskiej chatce Masajski wojownik Typowa masajska wioska Camping Salatona. Noc kosztuje 150 USD
  • Wdowa, Maji Moto
  • Hellen z jedną z wdów
  • Hellen i Salaton
  • Dzieci którymi opiekuje sie Hellen
  • masajskie zycie.. Ndugishu
  • Masaj z dzidą
  • W manyacie - masajskiej chatce
  • Masajski wojownik
  • Typowa masajska wioska
  • Camping Salatona. Noc kosztuje 150 USD

Masajowie są najbardziej tradycyjnym plemieniem w Kenii. Coraz częściej rozumieją jednak, że powoli nastąpił czas na zmiany. Jacy są na prawdę?

27.10.2008

Salaton ole Ntutu jest najstarszym synem, ukochanym. Dlatego nigdy nie wysłano go do szkoły. Nie umie czytać, ani pisać. Mówi, ze nie wie, ile ma lat.

Patrząc na tego dość młodego jeszcze człowieka, który już stał się masajskim wodzem, widać, że wręcz „kipi” tradycją. Ubrany jest w trzy tradycyjne shuki (czerwone kocyki w kratę, przypominającą trochę szkocką kratę). Jego ręce, szyję i uszy zdobią wielokolorowe paciorki. Na skórzanym pasie wisi zaś tradycyjny masajski nóż. Dzida stoi oparta o manyattę ( chatkę z gliny i krowiego łajna, w której mieszka).

Salaton ole Ntutu ma też dwie komórki, które trzyma w kieszeni tego swojego tradycyjnego masajskiego stroju, profesjonalne wizytówki, a poza tym organizacje dbającą o ekorozwój, firmę turystyczną, oferująca trekking, safari i śliczny camping przy gorących źródłach, ale przede wszystkim głowę pełną pomysłów.

Siedzimy w typowej masajskiej boma – wiosce – zagrodzie, złożonej z paru zbudowanych na planie okręgu glinianych chat i otoczonej płotem z gałęzi. Obok Ntutu siedzi Hellen – pół Masajka pół Kikujka po misyjnej szkole, nauczycielka ratująca bezradne wdowy i młode dziewczynki przed obrzezaniem. “Widzisz, w naszej tradycji mężczyzna może mięć tyle żon na ile go stać.- tłumaczy mi – Często zdarza się taka sytuacja, że siedemdziesięcioletni starzec żeni się z piętnastoletnią dziewczynka. On po roku umiera, a szesnastoletnie dziecko- niejednokrotnie w ciąży – zostaje wdową do końca życia.” Teraz rozumiem co oznacza, że Masajka może być poświęcona tylko jednemu mężczyźnie. Na zawsze. śmierć męża nic tu nie zmienia.

Helen, po skończeniu szkół wróciła do rodzinnych stron wałczyć o godność kobiet. Nie jest to proste zadanie. Z wielu miejsc musiała uciekać, ponieważ zarzucano jej (trafnie zresztą), że zabija bardzo ważny element lokalnej kultury i tradycji. W przypadku tak niehumanitarnego postępowania jak wyrzezanie dziewczynek – trudno jej jednak nie popierać. Po pewnym czasie Hellen trafiła do Maji Moto – wioski Salatona i tu znalazła zrozumienie.

Ntutu docenił jej zmagania. Dał tymczasowo ziemię, na której z 20 wdowami zbudowała wioskę. Dziś mają 6 krów, kurczaki i 2 ule, a turystom sprzedają tradycyjną biżuterię. Czasem w pobliskim jeziorku łowią również ryby, które stanowią dla Masajów tabu żywieniowe (pod żadnym pozorem nie wolno ich spożywać). To ogromny przełom, biorąc pod uwagę, że tradycyjnie kobieta nie mogła mieć tu prywatnej własności.

Ale Hellen robi znacznie więcej. Ratuje dziewczynki przed tajemnym wyrzezaniem, biorąc je do szkoły. W Kenii wyrzezanie jest prawnie zabronione. Trudno jednak spodziewać się, by urzędnik dotarł do masajskich wiosek mieszczących się pośrodku buszu z daleka od jakichkolwiek dróg i wyegzekwował prawo. Kolejnym problemem jest fakt, że Masajowie nadal są plemieniem półnomadycznym. Żyją na obszarze dzisiejszej Kenii ( około 20%) i Tanzanii. Pomiędzy tymi krajami granica jest otwarta. Nikt nie zabroni ojcu wysłać córki daleko do Tanzanii, gdzie – z daleka od kenijskich przepisów – będzie wyrzezana. Dzieje się to zazwyczaj gdy dziewczynka ukończy dziewięć lat.

Jedyną – choć tylko tymczasową - obroną tych dzieci jest zabranie ich do szkoły z internatem. Tam są pod ochroną prawa. Nikt nie może ich zabrać. Nawet rodzic. Pieniądze na edukacje tych małych Hellen uzyskuje od zagranicznych sponsorów. Zazwyczaj turystów, którzy przyjeżdżają na camping do Salatona i są pod wrażeniem działania lokalnej społeczności.

Nasza wszechstronna Masajka uczy także lokalną społeczność o HIV i AIDS.

Wchodzimy do typowej masajskiej chatki, gdzie, obok paleniska, Hellen i Salaton pokazują mi stojące w rządku segregatory z rachunkami i rozliczeniami: “Widzisz, to wszystko się łączy. Obrzezanie w wieku dziewięciu, czy dziesięciu lat skutkuje ślubem w wieku trzynastu, brakiem edukacji i zjawiskiem bezdomnych, nastoletnich wdów. W naszej wiosce znaczna część wdów ma znacznie poniżej osiemnastu lat. To są jeszcze dzieci.” – opowiada - “Dodatkowo, większość dziewcząt jest obrzezanych jednym nożem, lub żyletką, a to zwiększa ryzyko AIDS”- dodaje Ntutu, a ja zastanawiam się skąd w tych ludziach taka świadomość.

Hellen na co dzień ma przewiązaną przez ramie tradycyjną kolorowa chustę i tuzin korali na szyi, które tylko czasami zastępuje żakiet (gdy szuka sponsorów, lub rozmawia z przedstawicielami rządowymi) lub szary T-shirt z angielskim napisem “Nie zamieniaj kobiet na krowy. Daj im edukacje.”

“Mam wielu wrogów.- przyznaje - Mówią, że zabijam tradycje. Nie raz mi grozili. Ale ja wiem, ze nie wolno mi się bać, bo tylko strach może mnie zniszczyć. Zobacz, dziś ludzie mi gratulują.” Trudno powiedzieć czy to odwaga, czy naiwność. Jedno jest pewne – świat nie zmieniałby się gdyby ludzie nie łamali reguł.

Myśląc o tradycji patrzę na Ntutu, na dziurę po jego dwóch przednich wybitych zębach, znaki na nogach i dziury w uszach – symbole dorosłości - na dzidę i nóź, z którymi się nie rozstaje, a którymi zabił podobno 4 lwy. “Musimy nauczyć się jak mądrze połączyć tradycje z nowoczesnością.” – mówi mi na pożegnanie i opisuje jego wymarzony obrazek – Masaj trzymający w jednej ręce dzidę, w drugiej - książkę. Tylko czy to będzie możliwe?

info

Walutą w Kenii jest szyling kenijski.

100 Kshs równa się 3,60 PLN

Polska nie ma bezpośrednich połączeń z Kenią. Trzeba lecieć z przesiadką w Zurychu ( Swiss) , Brukseli (SN Brussels) lub Londynie ( BA), czasem też przez Paryż ( Air France) lub Amsterdam (KLM) . Bilet kosztuje ponad 3 tys zł. Na lotnisku trzeba kupić wizę turystyczną trzymiesięczną ( 50 USD), lub tranzytową tygodniową (20USD)

Narok i okolice Masai Mary są stosunkowo drogie ze względu na rozwijającą się turystykę, ale także kłopoty z zaopatrzeniem i ogromne koszty transportu.

W pobliżu Masai Mary bywa naprawdę chłodno w nocy. Częściowo jest to spowodowane górami Loita, częściowo wiejącym ciągle wiatrem. Poza tym w Kenii podczas naszych wakacji jest zima! Trzeba pamiętać by wziąć ciepły sweter lub polar. W miesiącach październik – grudzień i marzec – maj są pory deszczowe i potrafi lać non-stop. Niektóre drogi są wtedy również nieprzejezdne.

transport

Do Masai Mary większość turystów wybiera się z biurem podróży z Nairobi lub Mombasy. Bardzo trudno znaleźć dobrą ofertę będąc już na miejscu i bez pośrednika. Do Maji Moto można dojechać biorąc matatu (lokalny autobus) do Narok ( 250 km - 400 Kshs) a potem taksówkę ( 45 km - 1300 Kshs). Bez zapowiedzi i wyraźnego zaproszenia radzę jednak nie przyjeżdżać. Maji Moto nie jest miejscem, w którym można sobie po prostu wynająć pokój (ze względu na brak budynków) lub rozbić namiot ( ze względu na dzikie zwierzęta).

warto wiedzieć

Tradycyjnym masajskim posiłkiem jest mleko z krwią krowy. Może to być dla białego turysty mocno niestrawne. Po zaproszeniu do chatki Masajowie częstują zazwyczaj przesłodką herbatą z mlekiem. Takiego napoju często nie wypada odmówić, ale ponieważ jest gotowane na ogniu - zazwyczaj nie przysparza problemów żołądkowych.

Tradycyjnym masajskim posiłkiem jest mleko z krwią krowy. Może to być dla białego turysty mocno niestrawne. Po zaproszeniu do chatki Masajowie częstują zazwyczaj przesłodką herbatą z mlekiem. Takiego napoju często nie wypada odmówić, ale ponieważ jest gotowane na ogniu - zazwyczaj nie przysparza problemów żołądkowych.

Autor: Marta Milkowska
Sklep online
PRENUMERATA
PODRÓZE

Francja: jesienny Paryż i Lazurowe Wybrzeże; Polska: Rudawy Janowickie, Park Nauki i Ewolucji w Krasiejowie i 10 hoteli z historią

CZYTAJCIE NAS
Wideo Trzeci odcinek podróżniczego cyklu Motovblog - tym razem Wiktor Kammer przemierza Lazurowe Wybrzeże. Druga część motocyklowych przygód Wiktora Kammera, tym razem w Rzymie. Podczas 3-tygodniowej wyprawy motocyklista Wiktor Kammer przejechał 11,5 tys. km i sfilmował 15 krajów starego kontynentu. Przedstawiamy pierwszy odcinek nowego programu motocyklowo-podróżniczego MOTOVBLOG. Chronione zwierzęta i rośliny, podróbki i pirackie płyty, zbyt duża ilość alkoholu i papierosów - uważaj co przewozisz przez granicę!
MOTOVBLOG – ODC. 3: ...

Trzeci odcinek podróżniczego cyklu Motovblog - tym razem Wiktor Kammer przemierza Lazurowe… 

MOTOVBLOG – ODC. 2: ...

Druga część motocyklowych przygód Wiktora Kammera, tym razem w Rzymie. 

MOTOVBLOG – ODC. 1: ...

Podczas 3-tygodniowej wyprawy motocyklista Wiktor Kammer przejechał 11,5 tys. km i sfilmował… 

Jakich pamiątek z podróży ...

Chronione zwierzęta i rośliny, podróbki i pirackie płyty, zbyt duża ilość alkoholu… 

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.
W serwisie:
Kierunki
Aktualności
Wasze Wyprawy
Forum
Porady
Kuchnie Świata
Murator S.A:
O wydawnictwie
Kontakt do serwisu podroze.pl
Redakcja miesięcznika Podróże
Reklama
Licencje
Regulamin serwisu
Polityka Cookies
Sklep on line
Polityka prywatności
Serwisy internetowe:
Dom i ogród:
Muratordom.pl
Forum.muratordom.pl
Ofero24.pl
Projekty.murator.pl
Tuznajdziesz.pl
Muratorfinanse.pl
Urzadzamy.pl
Stronywnetrza.pl
Wymarzonyogrod.pl
Rosliny.urzadzamy.pl
Muratordom.com.ua
Zrobiszsam.pl
Styl życia:
Poradnikzdrowie.pl
Mjakmama24.pl
Mowimyjak.pl
Glamki.pl
WFormie24.pl
DlaPacjentow.pl
Rozrywka, informacja:
Se.pl
Eska.pl
Eska.tv
Eskarock.pl
Polotv.pl
Voxfm.pl
Radiowawa.pl
eskaGO.pl
Gwizdek24.pl
Superauto24.pl
Superseriale.pl
Hobby i wypoczynek:
Podroze.pl
Zagle.com.pl
Architektura i budownictwo:
Muratorplus.pl
Architektura.muratorplus.pl
Tuznajdziesz.pl
Archirama.pl
Zakupy:
Zakupy.tuznajdziesz.pl
Zakupy.mjakmama24.pl
Sklep on-line
Wideo:
Fokus.tv
SuperExpress.tv
murator.tv
Polotv.pl
Voxmusic.tv
Miesięcznik:
Murator
Dobre wnętrze
M jak mieszkanie
Moje mieszkanie
Podróże
Żagle
Architektura
Zdrowie
M jak mama
Sklep on-line