Jerozolima: Święte miejsce chrześcijaństwa

Jednostką walutową Izraela i Autonomii Palestyńskiej jest nowy szekel izraelski (ILS), który dzieli się na 100 agorot.

W Izraelu używany jest również skrót NIS od angielskiego „new israeli sheqel”. NIS został wprowadzony do obiegu w 1985 po denominacji starego szekla (1 NIS = 1000 starych szekli). 

1 zł = ok. 1,5 ILS

1 uro = ok. 5,3 ILS

1 USD = ok. 3,6 ILS

Mimo, że stare miasto w Jerozolimie przypomina chaotyczną plątaninę wąskich uliczek, do Bazyliki Grobu Pańskiego łatwo trafić. Mieści się ona na końcu słynnej Via Dolorosa - drogi krzyżowej, którą podążał Jezus w ostatnim dniu swego życia. Wewnątrz znajdują się także ostatnie stacje drogi krzyżowej.

Najtańsze hotele są na starym mieście w Jerozolimie. W dzielnicy arabskiej mieści się kilka hotelików, gdzie można przenocować za 10 (a nawet mniej) euro od osoby. Trzeba być jednak przygotowanym na bardzo spartańskie warunki.

W pozostałej części Izraela jest bardzo dużo hoteli, ale niestety większość z nich jest dość droga. Znalezienie taniego noclegu w wielu miejscowościach bywa wręcz problemem. Paradoksalnie najłatwiej jest znaleźć te z najwyższej półki. Na szczęście nie dotyczy to miejsc turystycznych, gdzie z powodu dużej konkurencji ceny noclegów utrzymują się w granicach 25-50 euro.

W miejscowościach turystycznych nie brak prywatnych kwater. Lista takich miejsc znajduje się zazwyczaj w biurze informacji turystycznej. Ceny za nocleg w skromnym pokoju dwuosobowym zaczynają się od 20 euro i szybują w górę.

Dach nad głową i to za niewielkie można też znaleźć w  schroniskach młodzieżowych. Za nocleg ze śniadaniem trzeba zapłacić 10-15 euro.

Wiele kościołów chrześcijańskich w Izraelu prowadzi w pobliżu świątyń specjalne schroniska chrześcijańskie. Miejsca te za drobną opłatą (czasami wręcz symboliczną) oferują całkiem dobre warunki noclegowe. Goście zobowiązani są jednak do przestrzegania dość rygorystycznych przepisów: ciszy nocnej, wczesnego wstawania, czy – w wypadku par pozostających w związkach partnerskich - spania w oddzielnych pokojach.

Alternatywą mogą też być domy noclegowe przy kibucach. Obowiązują w nich średnie ceny (od 25 w górę), ale można korzystać z całej infrastruktury. Niemal wszystkie kibuce są jednak usytuowane na wsiach, gdzie rzadko dociera transport publiczny.

Samolotem – Z Polskie do Izraela latają bezpośrednio dwie linie - LOT oraz izraelskie linie El Al. Wyloty są głównie z Warszawy, ale raz w tygodniu jest też połączenie z Krakowa. Niezależnie od tego, jaką linię wybierzemy, trzeba się liczyć z kosztem ok. 2 tys. zł.

Nieco tańsze (200-300 zł) mogą się okazać przeloty łączone, z przesiadką w jednej z europejskich stolic. Do wyboru mamy tu: Swiss, Lufthansę, Air France, Alitalię czy choćby rumuński Tarom. Czasami w promocji, mogą się też zdarzyć loty w cenie ok. 1,2 – 1,4 tys. zł.

Planując przelot do Izraela, warto pamiętać, że ceny biletów lotniczych do tego kraju zmieniają się w zależności od sezonu. Najwyższe są od lipca do września i w okresie świąt żydowskich.

Warto także rozważyć przelot czarterowy do Szarm El-Szeik na półwyspie Synaj w Egipcie (cena za bilet powrotny to ok. 1.2 tys. zł), skąd codziennie kursują autobusy do Tel Awiwu i Jerozolimy.

Do Izraela można dotrzeć też drogą lądową, ale tylko z Egiptu i Jordanii (granice z Syrią z Libanem są zamknięte). Dla turystów podróżujących między Jordanią a Izraelem otwarte są punkty kontroli granicznej na moście Allenby, w Bet Szean i w miejscowości Arawa. Najpopularniejsze przejście graniczne pomiędzy Izraelem a Egiptem znajduje się w Rafiah, 50 km na południe od Aszkelonu (jeżdżą tędy autobusy kursowe z Kairu do Tel Awiwu; cena: ok. 60 euro). Turyści indywidualni najczęściej przekraczają granicę pomiędzy Tabą a Ejlatem. Przejście graniczne znajduje się tuż przy egipskim dworcu autobusowym, a z granicy od centrum Ejlatu jest zaledwie  4 km.

Promem – Najdogodniejsze jest połączenie z greckiego Pireusu do portu w Hajfie. Za miejsce na pokładzie trzeba zapłacić ok. 100 euro, miejsce siedzące kosztuje 10-15 euro więcej. Prom płynie blisko 60 godzin, po drodze zawija do kilku portów na wyspach greckich i do Limassol na Cyprze.

Podróżowanie po Izraelu jest dość łatwe. Najpopularniejszym środkiem transportu są państwowe autobusy Egged. Sieć połączeń pokrywa niemal cały kraj, a kursy zaczynają się i kończą na głównych dworcach autobusowych. Wszystkie autobusy – zarówno miejskie, jak i dalekobieżne mają numery, łatwo jest wiec się nimi poruszać. Bilety można kupować w kasach bądź u kierowcy. Za przejazd w mieście trzeba zapłacić 4,7-5,3 szekli.

Prócz Eggedu kursują też autobusy kilku prywatnych firm. Większość z nich obsługuje jednak  tylko kursy miejskie i podmiejskie lub też wybrane kierunki.

Taksówki szerut do dobra alternatywa do poruszania się n krótkich dystansach. Są to zazwyczaj kilkunastoosobowe minibusy. Szeruty kursują na określonych trasach i mają z góry ustalone ceny - na ogół o 20 proc. wyższe od biletów autobusowych. Są za to szybsze. Można do nich wsiadać i wysiadać w dowolnym miejscu, ale i tak płaci się za przejazd na całej trasie. Taksówki odjeżdżają z oznakowanych postojów, gdy zbierze się komplet pasażerów. Szeruty są  niezastąpione w trakcie szabatu, kiedy przestają kursować autobusy Egged.

Najtańszym sposobem podróżowania po Izraelu są pociągi. Bilet kolejowy na tej samej trasie jest zazwyczaj tańszy o 15 proc. niż autobusowy. Kolej respektuje także międzynarodowe legitymacje studenckie (ISIC), na które można uzyskać 20 proc. zniżki.  Niestety zasięg Izraelskich Kolei Państwowych (IRS) jest bardzo ograniczony, a w dodatku dworce położone są zazwyczaj na obrzeżach miast.

Po śmierci Chrystusa rzymskim władzom nie podobało się, że jego grób staje się miejscem kultu żydów i pierwszych chrześcijan. W 30 roku naszej ery przez Jerozolimę przetacza się fala antyżydowskiej i antychrześcijańskiej przemocy. Grób Chrystusa  - podobnie jak wiele innych świątyń - zostaje zniszczony i zasypany.

Na jego miejscu Rzymianie wznieśli świątynię poświęcona bogini Wenus, a sama mogoła przez kolejne trzysta lat była tylko wspomnieniem. W 326  królowa Helana, matka bizantyjskiego cesarza Konstantyna Wielkiego, który na łożu śmierci przyjął chrześcijaństwo, przybyła do Jerozolimy, by go odnaleźć. Wiara i nieustępliwość doprowadziły ją w końcu do celu – odkryła grobowiec oraz fragment krzyża, na którym - jak uważała - skonał Jezus. W 335 roku w tym miejscu  powstaje Bazylika Grobu, która szybko staje się jednym z najważniejszych miejsc kultu chrześcijan.

W 614 roku, podczas najazdu Persów, bazylika zostaje niemal doszczętnie zniszczona. Giną też święte relikwie, które udaje się odzyskać dopiero 20 lat później, kiedy Bizancjum odzyskuje kontrolę nad Jerozolimą, a świątynia zostaje odbudowana.

Chrześcijanie nie cieszą się jednak długo panowaniem nad miastem – w 638 roku zajmują je muzułmanie, którzy przejmują też opiekę nad grobem Chrystusa. W 1009 roku fatymidzki kalif al-Hakina, który nie krył swojej nienawiści do chrześcijan, wydaje rozkaz, by świątynię zrównać z ziemią, co jego poddani czynią z dużą gorliwością.

W 1099 roku Jerozolimę zajmują krzyżowcy, którzy z mety odbudowują Bazylikę Świętego Grobu. Przez ostatnie tysiąc lat świątynię wielokrotnie przebudowywano i restaurowano, ale to właśnie „rycerze wiary” dali podwaliny pod obecny kształt.

Od setek lat klucze do bazyliki przechowuje ród Nuseibeh, wyznawców… islamu. W ręce tej rodziny trafiły one w 1192 roku za czasów panowania Saladyna, który w ten sposób chciał pogodzić różne frakcje chrześcijan walczące o prawo do opieki nad chrystusowym grobem.

Do Bazyliki Grobu Pańskiego łatwo trafić. Mieści się ona na końcu słynnej Via Dolorosa - drogi krzyżowej, którą podążał Jezus w ostatnim dniu swego życia. Wewnątrz znajdują się także ostatnie stacje drogi krzyżowej.

Budowla z zewnątrz nie przedstawi się imponująco, ale w środku bazylika jest naprawdę obszerna -  składa się z trzech poziomów. Przy samym wejściu znajduje się kamień namaszczenia, gdzie zabalsamowano ciało Jezusa przed złożeniem go w grobie. W centralnej części bazyliki znajduje się mała kapliczka. To właśnie tu miał znajdować się grób Jezusa. Na najniższym poziomie, gdzie prowadzą kręte i wielostopniowe schody, znajdują się liczne kapliczki poświęcone postaciom biblijnym. Bardzo ważnym miejscem jest też górna galeria, gdzie – według tradycji - mieścić się miał Golgota, na której dokonano ukrzyżowania.

Do Bazyliki Grobu Pańskiego łatwo trafić. Mieści się ona na końcu słynnej Via Dolorosa - drogi krzyżowej, którą podążał Jezus w ostatnim dniu swego życia. Wewnątrz znajdują się także ostatnie stacje drogi krzyżowej.

Budowla z zewnątrz nie przedstawi się imponująco, ale w środku bazylika jest naprawdę obszerna -  składa się z trzech poziomów. Przy samym wejściu znajduje się kamień namaszczenia, gdzie zabalsamowano ciało Jezusa przed złożeniem go w grobie. W centralnej części bazyliki znajduje się mała kapliczka. To właśnie tu miał znajdować się grób Jezusa. Na najniższym poziomie, gdzie prowadzą kręte i wielostopniowe schody, znajdują się liczne kapliczki poświęcone postaciom biblijnym. Bardzo ważnym miejscem jest też górna galeria, gdzie – według tradycji - mieścić się miał Golgota, na której dokonano ukrzyżowania.