Dogoni - Dzieci Syriusza

Walutą Mali jest frank Zachodnioafrykańskiej Wspólnoty Walutowej (XOF lub CFA)

1 frank XOF dzieli się na 100 centymów.

1 euro = ok. 655 XOF

1 PLN = ok. 183 XOF

Pora sucha panuje od grudnia do czerwca. Największe temperatury panują w okresie marca i kwietnia. W tym okresie, w południe dochodzą do około 50 st. Celsjusza, a nierzadko je przekraczają.

Miesiące od lipca do końca listopada to okres pory deszczowej. Przynajmniej teoretycznie, bowiem zdarzają się lata, kiedy deszcze nie spadnie ani razu. Temperatury w tym okresie rzadko kiedy przekraczają 25-30 st. Celsjusza. Poranki i wieczory są dość chłodne.

• Idąc piechotą od wioski do wioski należy pamiętać, że czasami są to dość spore odległości. Warto więc zaopatrzyć się w odpowiedni zapas wody. Po drodze można wprawdzie spotkać studnie głębinowe, wybudowane tu przed kilku laty przez Japończyków, ale nie każdy jest skłonny pić wodę z takiego miejsca.
• W okresie pory suchej, kiedy z nieba leje się pięćdziesięciostopniowy żar drogę najlepiej podzielić na dwa etapy – od świtu do godz. 10-10.30 i od 15-tej do zmierzchu. Po drodze można się zatrzymać w jednej z wsi na obiad.

Więcej na temat Dogonów znajdziesz w na stronach:

www.dogon-lobi.ch

www.crystalinks.com/dogon.html

www.sacredsites.com/africa/mali/dogon.html

Większość wiosek, przynajmniej tych większych, ma specjalne domy noclegowe dla turystów. Za nocleg trzeba zapłacić od 5 do 10 tys. CFA.

Warunki są bardzo prymitywne – nie ma prądu i wody bieżącej (jak w całym kraju Dogonów).

Pomieszczenia, w których się śpi najczęściej wyposażone są tylko w łóżka. Poza miejscem na pryczy dostaniemy jeszcze stary, zużyty koc.

W okresie suchym najlepiej spać na dachu. Gospodarze udostępniają wtedy specjalne, plecione maty.

Jeśli ktoś ma namiot, można go bez problemu rozbić w okolicy schroniska. Za nocleg jednak i tak trzeba będzie zapłacić!

Do kraju Dogonów najłatwiej dojechać z Mopti, największej miejscowości w centralnym Mali. Do wyboru jest kilka wariantów:

Jeśli chcemy zwiedzać Bandiagarę idą od północy, na południe, najlepiej udać się do miejscowości Douenza, leżącej po drodze do Gao. Stamtąd trzeba poszukać transportu do Bamby, pierwszej większej osady Dogonów od północy.

Jeśli chcemy wkroczyć do kraju Dogonów od południa, są dwie możliwości – rozpocząć marszrutę w Gani, na samym skraju skarpy, bądź też udać się do Bankas, skąd można złapać połączenie do wiosek Ende lub Kani-Kombole.

Najłatwiej jednak z Mopti dojechać do miejscowości Bandiagara, lezącej kilkanaście kilometrów od skarpy, mniej więcej w jej połowie patrząc z północy na południe. Skąd już blisko do wsi Dourou, Sanga, Bongo i Banani (ostatnie cztery są najczęściej odwiedzane).

Wzdłuż całej skarpy Bandiangara wiedzie dość dobra droga. Próżno tam szukać asfaltu, bo to po prostu zwykła polna dróżka na ubitej ziemi, prowadząca od jednej do drugiej wsi. Niemniej jednak bez problemu mogą nią przejechać samochody – co ważne – nie tylko z napędem na cztery koła.

Parkować można bez problemu w każdej wsi, zwłaszcza w tych, gdzie usytuowane są noclegownie dla turystów.

Wybierając się do kraju Dogonów trzeba pamiętać, że nie ma tam żadnych stacji paliw. Na próżno też liczyć na jakikolwiek warsztat.

Transport kołowy praktycznie tu nie istnieje. Najpopularniejszym środkiem transportu są osiołki.

O ich pochodzeniu wiadomo niewiele. Pewne jest jedynie to, że tereny Afryki Zachodniej nie były ich macierzystą ziemią. Wszelkie informacje dotyczące ich migracji oparte są właściwie na dwóch źródłach - ustnych przekazom samych Dogonów oraz archeologicznych wykopaliskach. Z tego powodu można się doszukać wielu hipotez dotyczących tego, skąd przywędrowali.

Najbardziej prawdopodobna z teorii mówi, że przybyli na te tereny z okolic dzisiejszego Egiptu, przemierzając po drodze prawie całą Saharę. Potwierdzała by to ich nazwa. Oni sami określają się wprawdzie mianem Dogon lub Dogom, ale w opisach podróżników, którzy jako pierwsi eksplorowali tą część Afryki, występują pod nazwą Habe lub Fulbe, co w wielu miejscowych językach oznacza obcego, poganiana.

Najnowsze badania archeologiczne przeprowadzone za pomocą węgla C-14 wskazują, że nad skarpę przybyli około 1490 roku. Prawdopodobnie przywędrowali tu uciekając przed prześladowaniami innych afrykańskich plemion, które w tym czasie przyjmowały islam. Chcąc zachować swoją tożsamości kulturową i religię zdecydowali się na emigrację w nieznane wcześniej pustynne tereny.

W chwili przybycia nad uskok byli już ludem dobrze zorganizowanym, bowiem w szybkim tempie wyparli rdzenną ludność Tellemów z podnóża skarpy do niedostępnych jaskiń mieszczących się na jej zboczu (oba plemiona żyją w sąsiedztwie do dziś, jednak prawie wcale nie utrzymują wzajemnych kontaktów).

Dogoni posiadają bardzo kompleksowy i spójny system wierzeń religijnych oraz bardzo rozwiniętą wiedzę kosmologiczną. Jakkolwiek spora ich część poddała się wpływom nowych religii - islamu i chrześcijaństwa - zdecydowana większość w dalszym ciągu kultywuje rodzime wierzenia i tradycje. Sami uważają się za bezpośrednich spadkobierców pierwszych ziemskich istot, a liczba osiem pełni w ich religii magiczną rolę.

Ich religia oparta jest na występowaniu monoteistycznego boga o imieniu Amma. Wierzą, że był on odpowiedzialny za stworzenie ziemi oraz pierwszej pary ludzi. Odbyło się to nieco dziwny sposób… Stwórca Amma uformował z gliny łono kobiety i umieścił je na ziemi, przykrywając je rzuconą z nieba grudką. Tak samo miał powstać męski członek. Z czasem oba gliniane twory zaczęły przyjmować ludzkie kształty, aż ostatecznie przekształciły się w kobietę i mężczyznę. Pierwsza para spłodziła ośmiu potomków i dała początek całej ludzkości.

System wierzeń religijnych dopełnia kult czterech bóstw- Awa, Wagem, Lebe i Binu - odpowiedzialnych za różne sfery życia. Obrzędy religijne nieodłącznie wiążą się z rytualnymi tańcami, podczas których tancerze ubierają się tradycyjne, drewniane maski (antropolodzy doliczyli się przeszło 70 typów masek stosowanych w zależności od rodzaju religijnych uroczystości). Kilka razy do roku odbywają się tu różnego rodzaju festiwale – od prostych obrzędów związanych z dożynkami, aż po ceremonię inicjacji młodych chłopców, którzy odtąd uważani będą za pełnoprawnych członków społeczności.

Dogoni może i mają swoje regionalne potrawy, ale turyści raczej nie mają szans, żeby ich skosztować. Smakosze będą tu zawiedzeni. Jedyne jedzenie oferują tu miejsca, w których można się zatrzymać na nocleg. Za dodatkową opłatą gospodarze przyrządzą coś do zjedzenia.

Na śniadanie będzie to najczęściej bagietka z margaryna, rzadziej z dżemem i do tego kubek lurowatej kawy, lub herbaty zaparzonej z najtańszych możliwych torebek.

Na obiad lub kolację są dwa dania do wyboru – spaghetti lub pasta. Właściwie to jedno i to samo, tyle, że makaron nieco inny. Niezależnie co zmówimy, trzeba się spodziewać makaronu polanego spalonym olejem, w którym ciężko doszukać się pozostałości przypalonego koncentratu pomidorowego, pociętej w kostkę cebuli czy też jakichkolwiek przypraw (fee!).

Wszystko oczywiście kosztuje dość słono – śniadanie 2-3 tys. CFA, a za tzw. obiad – 5 tys. CFA.

Dogoni posiadają bardzo kompleksowy i spójny system wierzeń religijnych oraz bardzo rozwiniętą wiedzę kosmologiczną. Jakkolwiek spora ich część poddała się wpływom nowych religii - islamu i chrześcijaństwa - zdecydowana większość w dalszym ciągu kultywuje rodzime wierzenia i tradycje. Sami uważają się za bezpośrednich spadkobierców pierwszych ziemskich istot, a liczba osiem pełni w ich religii magiczną rolę.

Ich religia oparta jest na występowaniu monoteistycznego boga o imieniu Amma. Wierzą, że był on odpowiedzialny za stworzenie ziemi oraz pierwszej pary ludzi. Odbyło się to nieco dziwny sposób… Stwórca Amma uformował z gliny łono kobiety i umieścił je na ziemi, przykrywając je rzuconą z nieba grudką. Tak samo miał powstać męski członek. Z czasem oba gliniane twory zaczęły przyjmować ludzkie kształty, aż ostatecznie przekształciły się w kobietę i mężczyznę. Pierwsza para spłodziła ośmiu potomków i dała początek całej ludzkości.

System wierzeń religijnych dopełnia kult czterech bóstw- Awa, Wagem, Lebe i Binu - odpowiedzialnych za różne sfery życia. Obrzędy religijne nieodłącznie wiążą się z rytualnymi tańcami, podczas których tancerze ubierają się tradycyjne, drewniane maski (antropolodzy doliczyli się przeszło 70 typów masek stosowanych w zależności od rodzaju religijnych uroczystości). Kilka razy do roku odbywają się tu różnego rodzaju festiwale – od prostych obrzędów związanych z dożynkami, aż po ceremonię inicjacji młodych chłopców, którzy odtąd uważani będą za pełnoprawnych członków społeczności.

Dogoni słyną z bogato rozwiniętego zdobnictwa. Drewniane drzwi i okiennice domostw upiększone są oryginalnymi rzeźbami, przedstawiającymi zazwyczaj sceny mitologiczne. Równie kunsztowne są też przedmioty codziennego użytku. Na szczególną uwagę zasługują drewniane stołeczki wykonane z jednego kawałka pnia, które są najczęściej kupowaną pamiątką prze licznie przybywających tu turystów.

• Za wszelką cenę unikać jakichkolwiek przewodników – wyciągają tylko pieniądze (całkiem spore) nie oferując nic w zamian. Najczęściej nie znają żadnych obcych języków i niewiele są w stanie pokazać, Zresztą idąc wzdłuż drogi prowadzącej od wsi do wsi nie sposób się zgubić!
• Większość Dogonów, przynajmniej tych w najczęściej odwiedzanych wioskach, każe sobie płacić za zdjęci – 500- 1 tys. CFA od fotki. (za zdjęcia można też płacić orzeszkami Coli).