Czarnogóra - Montenegro: bałkański raj

Choć Czarnogóra nie należy jeszcze do krajów unijnych obowiązującą walutą jest euro. Ceny zbliżone są do polskich. Bilety wstępów do zabytków są stosunkowe niskie. Tradycyjnie w restauracjach zostawia się 10-procentowe napiwki. Bankomaty znajdują się zazwyczaj w większych miastach.

Nocleg znajdziemy w licznych hotelach oraz kwaterach prywatnych („sobe”). Ceny są naprawdę atrakcyjne! Na Riwierze Budwańskiej za 15 euro  ( w 2006 roku) można mieszkać w pokoju nad samym morzem z samodzielną łazienką,  klimatyzacją i lodówką. W cenę wliczone jest śniadanie i obiadokolacja (Riwiera Budwańska to najdroższy region turystyczny Czarnogóry). Możemy także zatrzymać się na niezbyt luksusowych campingach („autocamp”).

Niestety wciąż nie łatwo dostać się z Polski do Czarnogóry. Istnieje kilka możliwości – najłatwiej pojechać autokarem z  wycieczką organizowaną przez biuro podróży – agencje chętnie zabierają osoby, o ile w autobusie są  wolne miejsca. Taka podróż trwa ok. 24 godzin i jest bardzo tania (biura organizujące wczasy nie zarabiają przecież na przejazdach autokarowych). Całkowity koszt podróży w obydwie strony to ok. 250 zł.

Istnieje także możliwość dostania się do Dubrownika tanimi liniami lotniczymi. Stamtąd do Czarnogóry codziennie odjeżdża autobus około godziny 15. Podróż z Dubrownika do Czarnogóry, w zależności  dokąd dokładnie się udajemy, będzie trwać od około 1 do 4 godzin a jej koszt to kilkadziesiąt złoty. Jednakże dostanie się do Dubrownika to już wydatek kilkuset złoty (tanie linie lotnicze należy sprawdzać na bieżąco i najlepiej rezerwować bilety jak najwcześniej) .

Można także za kilkadziesiąt złoty dojechać pociągiem do Baru w Czarnogórze z Belgradu. Trasa wiedzie przez  góry, nieraz tory wiszą w powietrzu pomiędzy szczytami. Jednakże nie istnieje bezpośrednie połączenie z Serbią z Polski – najłatwiej jest dostać się tam z Budapesztu (np. z Krakowa autobusem, a następnie z Budapesztu koleją) . Podróż w dwie strony z Krakowa do Belgradu z przesiadką w Budapeszcie będzie kosztować około 400 zł. Do Baru można dostać się także droga morską z Bari we Włoszech.

Do Czarnogóry (do Podgoricy i Tivatu) można przylecieć samolotem z Belgradu, Lubiany, Frankfurtu nad Menem, Zurychu, Budapesztu, Rzymu i Berlina.

Wzdłuż  wybrzeża możemy poruszać się busami –za kilka euro dostaniemy się bez większych problemów do wszystkich nadmorskich miasteczek. Można przemieszczać się także drogą morską– czasem nawet nie ma innego wyboru. Jeżeli szybko chcemy dostać się do sąsiedniego miasteczka możemy złapać taxi- boat. Na problemy napotkamy się jeżeli zaplanujemy wyprawę w góry. Ta część kraju jest jeszcze dziewicza– nieskażona tłumami turystów. Najłatwiej jest wykupić wycieczkę zorganizowaną.

 Dla bardziej odważnych pozostaje łapać stopa. Oczywiście sytuacja znacznie ułatwia się jeśli podróżujemy własnym samochodem. Jednakże nie należy zbytnio szarżować– drogi prowadzą  stromymi urwiskami, nie są dobrze zabezpieczone. Co jakiś czas na poboczu można zobaczyć wraki porzuconych, rozbitych samochodów. Na drogę osuwają się czasem kamienie. Ponadto wybierając się w góry należy uzbroić się w cierpliwość– drogami mogą przemieszczać się stada krów lub owiec.

Młodzi Czarnogórcy bardzo dobrze mówią po angielsku, ze starszymi spokojnie porozumiemy się po polsku- oni po swojemu, my po swojemu. Dużym  plusem jest to, ze mieszkańcy Czarnogóry są bardzo otwarci i serdeczni, także nie istnieją większe problemy z komunikacją.

Nie  zapomnij spróbować…

• Czarnogórskiego wina - w Czarnogórze pija się jedynie wytrawne wina, jednakże bardzo delikatne typu chardoney i savignion. Najbardziej znane jest Krstač (białe) oraz Vranac (czerwone). Ceny win są podobne jak w Polsce, z tymże za  2-3 euro można napić się na prawdę dobrego wina. Jeżeli chcemy napić się wina słodkiego pozostaje nam jedynie zmieszać met (miód pitny, często bezalkoholowy) z czerwonym Vranacem- ten tradycyjny napój jest przepyszny!!. Problemem jest jednak to, że nie łatwo zdobyć met- można kupić go jedynie w okolicach góry Lovćen. 2 litry kosztują ok 5 euro.
• Rakiji - domowej wódki, którą można kupić na targach. Najczęściej jednak uraczą nas nią gospodarze przy każdej możliwej okazji!;)
• Piva Nikšićko- browar Nikšicu posiada monopol na produkcję piwa. Napój  jest delikatny, bardziej w stylu piw czeskich niż polskich, o lekkiej nucie miodu. Piwo jest idealne na upalny dzień. Ceny podobne jak w Polsce.
• Tradycyjnych serów, które można zakupić na placach oraz suszonej szynki (w stylu prosciuto crudo)
• Burka oraz Sirnica - to tradycyjne czarnogórskie śniadanie, które mieszkańcy popijają jogurtem naturalnym. Jest to ciasto, podobne do francuskiego, przełożone mięsem lub serem. Przepyszne!! Ale starczy spokojnie za lunch!!
• Kačamak- czyli polenty
• Ryb i owoców morza

Kaniony i Parki Narodowe

Tara to najdłuższa rzeka Czarnogóry (dł.158 km), jednakżeznana jest przede wszystkim z tego, iż wyżłobiła najgłębszy kanion Europy, drugi co do wielkości kanion świata….

Do największych atrakcji należy rafting. Proponowane są trasy o różnej długości- spływy trwają od 1 do 4 dni. Podczas podróży uczestnicy śpią w przybrzeżnych chatkach rybackich. Spływy organizowane są na wiosnę- wtedy można bawić się na rwącym nurcie. W lecie rzeka jest leniwa i płytsza.

Na rzece w 1941 r. zbudowano słynny most o wysokości 150 m. W roku 1942 jego konstruktor wysadził część mostu, aby zapobiec przemarszowi nazistowskich wojsk, które w inny sposób nie były w stanie pokonać Tary….

Urzekający jest także kanion rzeki Moračy. Górskie drogi prowadzą wprost nad stromymi urwiskami.

Podczas wyprawy w góry warto na chwilę zatrzymać się Monastyrze Moračy. Został on zbudowany w 1252 roku, jest to jeden z ważniejszych obiektów sakralnych serbsko- prawosławnego Kościoła. Na szczególna uwagę zasługują freski. Monastyr można zwiedzać za darmo.

W Czarnogórze znajdują się 3 parki narodowe: Biogradska Gora, Durmitor i Lovćen- to raj dla miłośników gór, przyrody i świętego spokoju. Warto wybrać się także nad Szkoderskie Jezioro-największy akwen Czarnogóry, leżący w części w Albanii. Tu można zobaczyć jak wygląda tradycyjne życie mieszkańców.

Kaniony i Parki Narodowe

Tara to najdłuższa rzeka Czarnogóry (dł.158 km), jednakżeznana jest przede wszystkim z tego, iż wyżłobiła najgłębszy kanion Europy, drugi co do wielkości kanion świata….

Do największych atrakcji należy rafting. Proponowane są trasy o różnej długości- spływy trwają od 1 do 4 dni. Podczas podróży uczestnicy śpią w przybrzeżnych chatkach rybackich. Spływy organizowane są na wiosnę- wtedy można bawić się na rwącym nurcie. W lecie rzeka jest leniwa i płytsza.

Na rzece w 1941 r. zbudowano słynny most o wysokości 150 m. W roku 1942 jego konstruktor wysadził część mostu, aby zapobiec przemarszowi nazistowskich wojsk, które w inny sposób nie były w stanie pokonać Tary….

Urzekający jest także kanion rzeki Moračy. Górskie drogi prowadzą wprost nad stromymi urwiskami.

Podczas wyprawy w góry warto na chwilę zatrzymać się Monastyrze Moračy. Został on zbudowany w 1252 roku, jest to jeden z ważniejszych obiektów sakralnych serbsko- prawosławnego Kościoła. Na szczególna uwagę zasługują freski. Monastyr można zwiedzać za darmo.

W Czarnogórze znajdują się 3 parki narodowe: Biogradska Gora, Durmitor i Lovćen- to raj dla miłośników gór, przyrody i świętego spokoju. Warto wybrać się także nad Szkoderskie Jezioro-największy akwen Czarnogóry, leżący w części w Albanii. Tu można zobaczyć jak wygląda tradycyjne życie mieszkańców.

Warto zobaczyć...

Budva

Przechodząc przez bramy Budvy przenosimy się do innego świata– tajemniczego i urzekającego: wąskie kamienne uliczki, wiszące kwiaty, zapach ryb, latynoamerykańskie ballady o miłości, za chwile znów smętny jazz, a potem porywające tango, leniwe upalne popołudnie– taka właśnie jest Budva. Przechodząc przez bramy czujemy jakby czas się zatrzymał, a nawet nie istniał. Miasto jest naprawdę magiczne!

Budva to najstarsze miasto na wybrzeżu Czarnogóry. Starówka ulokowana jest na niewielkim półwyspie.

Z cytadeli rozciąga się przepiękny widok na wyspę św. Mikołaja (największą wyspę Czarnogóry– w całości prywatną!) Miasto zawdzięcza swój wygląd Wenecjanom (zabudowa pochodzi z XV wieku). Co ciekawe– Budva ma coś wspólnego z włoskim Corleone:) To podobno tu ukrywają się ojcowie mafii!!

Święty Stefan

Święty Stefan to kolejne czarodziejskie miejsce. To właśnie tam powinna rozgrywać się akcja ostatniego Jamesa Bonda. Św. Stefan to bowiem dawna rybacka wyspa, a następnie XV-wieczna twierdza , którą w latach 60. przerobiono na hotel. Ale hotel nie byle jaki!! Jest to najdroższy hotel w Czarnogórze– ceny za nocleg sięgają 1500 euro. Na wyspę zjeżdżają sławy z całego świata. Architektura wyspy nie została zmieniona– goście mieszkają w średniowiecznych domkach, które jednakże są luksusowo wyposażone. W najdroższym apartamencie marzenia gości spełniane są o każdej porze dnia i nocy! Podobno nawet te najbardziej abstrakcyjne. Wyspę można zwiedzać za 2 euro (cena w 2006 roku).

Kotor i Zatoka Kotorska

Godzinę drogi po przekroczeniu granicy chorwacko-czarnogórskiej urzeknie nas wspaniały widok. Będziemy objeżdżać ogromną zatokę, gdzie góry łączą się z morzem, a na wodzie co jakiś czas wyrastają malutkie wysepki kościelne. To właśnie tu – w Zatoce Kotorskiej- znajduje się jedyny fiord Europy Południowej! Jadąc z drugiej strony-od Budvy– poczujemy się niczym w lunaparku, zjeżdżając wąskimi serpentynami. Po chwili ujrzymy niezapomniany widok– mury miasta pnące się wysoko w góry– tam właśnie leży Kotor– najsławniejsze miasto Czarnogóry.

4-kilometrowe mury miasta budowano od XV do XIX wieku. Obecnie można je zwiedzać– bilet wstępu kosztuje 1 euro (cena w 2006 roku). Do głównych atrakcji Starego Miasta należy wieża zegarowa, pałace oraz katedra św. Trifuna (wstęp 1 euro- w 2006 roku)). Słynne są także 3 miejskie bramy. Charakterystyczne dla Kotoru są maleńkie kościółki znajdujące się dosłownie na każdym placyku.

Niegdyś Kotor był niezwyciężoną twierdzą stawiającą opór wobec tureckich najazdów. Kotor pobudza wyobraźnię i przywodzi na myśl starodawne bitwy niczym z Władcy Pierścieni.

Z drugiej zaś strony klimat miasta niweczy wiele czynników. Starówkę oszpeciły otaczające ją kominy. Miasto uległo zniszczeniom podczas trzęsienia ziemi w 1979 r. Prace renowacyjne wciąż trwają, jednakże koszmarne wrażenie robią zrujnowane kamieniczki i żyjący w nich- na gruzach - starsi ludzie oraz bandy zawszonych kotów. Atmosferę psują także tłumy turystów.

Polecam natomiast nadmorski targ – można na nim kupić przepyszne owoce, marynowane oliwki, tradycyjne, czarnogórskie sery.

Stary Bar

Gdy jedziemy wybrzeżem w stronę Albanii, możemy zaobserwować zmieniającą się florę- nabrzeża porastają gaje oliwne i dzikie granaty. W ogródkach rosną limonki i kiwi.

Im dalej na południe tym mniej turystów, tym więcej zaś prawdziwej Czarnogóry. Tu ludność muzułmańska mieszka obok prawosławnych.
Co jakiś czas z minaretów dosłyszeć można donośny śpiew muezina. Tu– za grosze- można napić się prawdziwej, tradycyjnie parzonej, czarnogórskiej kawy, oraz spróbować lokalnych przysmaków…

Taki nastrój posiada także tzw. „Stari Bar”, oddalony od Baru o 4 km. Z Baru możemy dojechać tam autobusem lub dojść na piechotę.

Początki Starego Baru sięgają XI wieku- wówczas miasto było częścią serbskiego państwa Zeta. Dziś po dawnej potędze pozostały jedynie ruiny (wstęp 1 euro w 2006 roku)

Nieopodal Starego Baru- w Mirovicy- rośnie najstarsze drzewo oliwne świata- podobno ma ponad 2000 lat!