|
|
Tak wyglądał Arg-é-Bam przed trzęsieniem ziemi w 2003 roku. Fot. Jarosław Tondos/TravelFocus.pl
W grudniu minie pięć lat od tragicznego trzęsienia ziemi w Iranie, które pogrzebało 35 tys. istnień ludzkich i niemal doszczętnie zniszczyło miasto i twierdzę Bam - jeden z najznamienitszych zabytków tego kraju. Warto sobie przyponie to miejsce.
24.07.2008Do Bam dotarłem pierwszy raz w 1996 roku (zdjęcia do tekstu pochodzą właśnie z tego okresu). Właściwie przez przypadek. Wcześniej co prawda wiedziałem, że istniej takie miejsce w Iranie, ale nie pamiętałem jak ono się nazywa.
Jechałem wtedy z trójką przyjaciół lądem do Indii. Właściwie to już wyjeżdżaliśmy z Iranu. Siedzieliśmy na dworcu w Kermanie z kupionymi biletami do Zahedanu, skąd mieliśmy od razu jechać na granice z Pakistanem. I właśnie na dworcu, dosłownie w ostatniej chwili, zobaczyłem kalendarz przedstawiający tą magiczną, gliniana twierdzę. Jakoś udało mi się dogadać i dowiedzieć, że chodzi właśnie o Bam. Zerknąłem na mapę i okazało się, że to po drodze.
Zaproponowałem znajomym, byśmy nieco zmodyfikowali plany dalszej podróży. Początkowo wszyscy troje marudzili, ale w końcu udało mi się ich przekonać.
– Jak ci się uda oddać bilety do Zahedanu, to możemy pojechać – powiedział stanowczo kumpel Rafał w imieniu pozostałych. - Jak nie, to jedziemy do Zahedanu, bo nie mamy zamiaru tracić kasy - podkreślił.
W te pędy poleciałem do kasy (do odjazdu autobusu zostało jakieś pół godziny). Sprzedawca początkowo nie chciał słyszeć o oddaniu biletów, ale jak się dowiedział, że koniecznie chcemy zobaczyć Bam (tam się urodził), a w dodatku kupimy inne bilety, no bo przecież jakoś musimy dojechać na miejsce, to zmiękł. Chwile później z triumfalnym uśmiechem na twarzy wróciłem z biletami na ten sam autobus (to po trasie), tyle tylko, że do Bamu.
Dzień później, kiedy spacerowaliśmy krętymi uliczkami pomiędzy glinianymi budowlami Arg-é-Bam, wszyscy zgodnie orzekliśmy, że to jedno z najciekawszych miejsc w Iranie…
Dlatego w grudniu 2003 roku moje serce krwawiło podwójnie.
Chciałbym tam kiedyś wrócić. Ma nadzieję, że kiedyś to będzie możliwe!
Na stronie www.mcah.columbia.edu/bam można porównać wygląd Arg-é-Bam z okresu przed trzęsieniem ziemi, z jego wyglądem tuż po.
Na stronie pisma wolontariuszy „Pomagamy” można też przeczytać relację z tych tragicznych wydarzeń.
Wcześniej bardzo dużo informacji o zabytku znajdowało się na jego oficjalnej stronie - www.argebam.ir. Tuz po katastrofie zamknięto ją jednak. W tej chwili trwają prace przy jej ponownym uruchomieniu i być może już wkrótce będzie ona dostępna dla internautów.
Bam leży w południowo-wschodnim Iranie, pomiędzy stolicą prowincji - Kermanem a Zahedanem, przy trasie łączącej stolicę Iranu z Pakistanem. Z Teheranu jest to blisko 1.300 km, ale kursują bezpośrednie autobusy do Zahedanum, które zatrzymują się parę kilometrów od miasta na stacji benzynowej przy głównej trasie (do centrum można się dostać stąd minibusami lub taksówkami). Przejazd autobusem zajmuje około 20 godzin, ale jest bajeczni e tani. Bilet w jedną stronę kosztuje mniej, niż 20 złoty!
Bam leży w południowo-wschodnim Iranie, pomiędzy stolicą prowincji - Kermanem a Zahedanem, przy trasie łączącej stolicę Iranu z Pakistanem. Z Teheranu jest to blisko 1.300 km, ale kursują bezpośrednie autobusy do Zahedanum, które zatrzymują się parę kilometrów od miasta na stacji benzynowej przy głównej trasie (do centrum można się dostać stąd minibusami lub taksówkami). Przejazd autobusem zajmuje około 20 godzin, ale jest bajeczni e tani. Bilet w jedną stronę kosztuje mniej, niż 20 złoty!
Arg-é-Bam - tak z perska się nazywa twierdza Bam - jest jednym z najstarszych miejsc nieprzerwanie zamieszkanych przez ludzi tej części Azji.
Historia tego miejsca liczy sobie blisko dwa tysiące lat. Rozkwit miejscowości przypadał na okres panowania dynastii Sasanidów (224-637 r.), jednak lata świetności Bam osiągnął dopiero pod panowaniem muzułmańskich Safawidów (1502-1722 r.). Chociaż najstarsze zabytki pochodzą obecnie z XII w., to właśnie Safawidzi zostawili po sobie największą spuściznę. W czasach panowania tej dynastii miasto, rozciągające się na obszarze sześciu kilometrów kwadratowych, zyskało m.in. potężna twierdzę wznoszącą się po środku.
Przez długie lata Bam odpierał najazdy wrogich armii, ale powoli zaczął podupadać. Po najeździe Afgańczyków w 1722 r., Bam stracił bardzo na znaczeniu, a późniejsza wojna (1810 r.) z władcami Sziraz osłabiła go jeszcze bardziej. W XIX wieku ludzie opuścili miasto, a sam twierdza jeszcze do 1932 roku służyła jako koszary wojskowe.
Od 1953 roku trwały tam prace restauracyjne, i kiedy na początku tego stulecia całość była już prawie odrestaurowana, przyszedł feralny grudzień 2003 roku, kiedy dosłownie w parę sekund zniknęło z powierzchni miasta 80 proc. budynków…
Bam nazywany był przez turystów Umarłym Miastem. Kiedy wydarzyło się trzęsienie ziemi miasto umarło naprawdę. Ale nie na zawsze…
Bam odradza się jak Feniks z popiołów. Zaraz po trzęsieniu ziemi wokół zabytku nic się nie działo. Nikt nie myślał, by ratować stare mury, skoro opieki w pierwszej kolejności wymagali ludzie – zarówno ranni, jak i ci, którzy stracili bliskich. Kiedy jednak uporano się z odbudową domostw, władze Iranu postanowiły, że dołożą wszelkich starań, by odbudować też twierdzę Bam. Powołano specjalny zespół naukowców, archeologów i inżynierów, którzy na podstawie starych map i zapisków zajmują się teraz rekonstrukcja zabytku. O tym, że Irańczycy poważnie podchodzą do sprawy najlepiej świadczy fakt, że przy pracach zatrudniono specjalistów z kilku japońskich uczelni technicznych.
Duże znaczenie – także finansowe - dla odrestaurowania zabytku ma też fakt, że znajduje się on na Międzynarodowej Liście Pomników Historii UNESCO.
Być może więc już niedługo życie zagoi rany, a Gościnna twierdza Bam na nowo przyjmować będzie podróżników…
Bogate i dobrze zabezpieczone miasto rozwijało się bardzo szybko, a w okresie rozkwitu Bam zamieszkiwało blisko 15 tys. osób. Rozwój i prosperitę zapewniało dogodne położenie — miejscowość znajdowała się na przecięciu głównych szlaków handlowych. To właśnie tędy przebiegał słynny Jedwabny Szlak, którym podróżowali europejscy i azjatyccy kupcy w poszukiwaniu intratnych rynków dla swoich towarów. Tędy też biegły drogi łączące bogate księstwa Buchary, Samarkandy i Chiwy z portami Morza Arabskiego.
Dużą rolę w rozwoju miasta odegrała potężna zaroastriańska świątynia ognia, wzniesiona wewnatrz murów obronnych miasta, do której ciągnęły rzesze wiernych z terenów całej Azji Centralnej i Południowej.
Przed przybyciem na te tereny islamu, to właśnie Zoroastraianizm, zwany też Zaratusztrianizmem, był dominująca religia Persów.
Twierdza Bam to nie tyle sam zamek, co olbrzymie miasto z fortecą znajdującą się pośrodku, które okala długi na kilka kilometrów mur obronny, w którym znajdowało się 38 wież strażniczych, a wszystkie domostwa znajdujące się wewnątrz miasta skierowane były oknami w kierunku wieży, tak by wieść o zbliżającym się niebezpieczeństwie docierała jak najszybciej do mieszkańców.
Całość budowli wykonana została z mieszanki gliny, mułu, słomy i palmowego drzewa, które przez wieki opierało się niszczycielskim trzęsieniom ziemi. Aż do 2003 roku...
Dobra wiadomość przed wakacjami: tańszy roaming w krajach UE
godz. 04:45 Niedziela 27.5.2012 Autor: podróże.pl
Podziel się wrażeniami i zdjęciami ze swoich wypraw, zamieść relację z wyjazdu i wygraj aparat fotograficzny Fujifilm FinePix XP30!
Stolica: Teheran Waluta: rial (RLS) Język urzędowy: perski (farsi) Inne: turecki (azerski), kurdyjski, arabski (południowy-zachód)
Lokalny czas
Niezbędne informacje
więcejCZYTAJCIE NAS
Wywiad z Rafałem Milachem ...
Część druga wywiadu z Rafałem Milachem. Fotograf opowiada, czy warto robić zdjęcia… więcej
Wywiad z Rafałem Milachem
Rafał Milach, laureat Word Press Photo, opowiada jak zrobić dobry reportaż, jak… więcej
Samochodem po Europie - ...
Jak zaplanować podróż samochodem po Europie? Warto znać przepisy drogowe, opłaty i… więcej
2 lata w podróży ...
158536 kilometrów, 25 państw, 19 par zdartych klapek, czyli opowieść o dwuletniej… więcej
Tagi
- W serwisie:
- Kierunki
- Aktualności
- Wasze Wyprawy
- Forum
- Poradnik
- Kuchnie Świata
- Murator S.A:
- O wydawnictwie
- Kontakt do serwisu podroze.pl
- Redakcja miesięcznika Podróże
- Reklama
- Licencje
- Regulamin serwisu
- Sklep on line
- Serwisy internetowe:
-
- Dom i ogród:
- Muratordom.pl
- Forum.muratordom.pl
- Projekty.muratordom.pl
- Muratorfinanse.pl
- Urzadzamy.pl
- Wymarzonyogrod.pl
- Muratordom.com.ua
- Architektura i budownictwo:
- Muratorplus.pl
- Architektura.muratorplus.pl
- Tuznajdziesz.pl
- Hobby i wypoczynek:
- Podroze.pl
- Zagle.com.pl
- Poltrip.pl
- Zdrowie i rodzina:
- Poradnikzdrowie.pl
- Dlarodzinki.pl
- Dzieckozakupy.pl
- www.Mjakmama24.pl
- Rolnictwo:
- Rolnictwoonline.pl
- Wideo:
- Jestem.pl
- Porady:
- Mowimyjak.pl
- Rozrywka informacje:
- Se.pl
- Seusa.info
- Eska.pl
- Eskarock.pl
- Voxfm.pl
- Radiowawa.pl
- Fabrykamuzy.pl
- Gwizdek24.pl
- Superauto24.pl
- Zakupy:
- Zakupy.muratordom.pl
- Zakupy.urzadzamy.pl
- Zakupy.wymarzonyogrod.pl
- Zakupy.poradnikzdrowie.pl
- Zakupy.zagle.com.pl
- Supertanio.pl
- Wgrupiekupie.pl
- Sklep on line
- Miesięcznik:
- Murator
- Dobre wnętrze
- M jak mieszkanie
- Moje mieszkanie
- Podróże
- Żagle
- Zbuduj dom
- Architektura
- Zdrowie
- M jak mama
- Sklep on line
- Copyrights © MURATOR S.A. 2000 - 2011
- Hosted by
