Alpy Ötztalskie - Odnaleźć Ötziego

Spokojny poranek w zacisznej wiosce Vent. Obficie zroszona trawa czekała na wynurzające się z za alpejskich wierzchołków słońce. Panujący chłód uporczywie przeszkadzał w przygotowaniach do kolejnego wyjścia w góry. Termiczny kubek ogrzewał dłonie, a znajdująca się w nim herbata gasiła poranne pragnienie. Wschodzący blask obejmował coraz większy obszar doliny niosąc przyjazne ciepło. Alpy Ötztalskie opieszale budziły się z letargu. W pośpiechu kąsałem kruszącą się kanapkę jednocześnie kończąc pakowanie plecaka. Byliśmy gotowi do drogi i na przyjęcie świeżego bagażu emocji. Zamierzaliśmy dotrzeć do miejsca znalezienia prehistorycznego człowieka, którego imię zaczerpnięte od nazwy rejonu brzmiało Ötzi.

W błyskawiczny sposób pojawiliśmy się na żwirowej alejce biegnącej głęboko pomiędzy wzniesienia.  Sprawnie maszerując mijaliśmy wzburzone wody potoku Niedertalbach, na brzegu którego tkwiły uformowane z kamieni sylwetki ludzi i zwierząt. Podziwiając zastygłe figury oddaliśmy się wędrówce po malowniczej dolinie Niedertal. Kierując się w stronę schroniska Martin Busch Hütte dreptaliśmy przestronnym szlakiem o numerze 923 nazywanym Via Alpina lub inaczej Ötztaler Jungschützenweg. Górska dróżka porośnięta po bokach pachnącą kosodrzewiną skrywała bogactwo jadalnych grzybów. Na wysokości starej alpejskiej kapliczki wyłonił się z pomiędzy garbatych wzgórz wytworny szczyt Similaun połyskujący bielą lodowca. Doskonale odznaczał się na tle lazurowej przestrzeni. Sukcesywnie nabierając wysokości wędrowaliśmy niekończącą się ścieżynką, która wiodła w poprzek wzniesienia. Typowo Tyrolski krajobraz wywoływał uczucie niebotycznego zachwytu. Wierzchołki mieniły się w ostrym przedpołudniowym świetle. Spieniona rzeka niosąca skroploną masę okolicznych zmarzlin, tworzyła rów pomiędzy zboczami, zagłębiając się coraz dynamiczniej w podstawę góry. Łagodne zbocza stanowiące obrzeże szlaku przeistoczyły się w strome urwisko spływające na dno doliny. Pomimo okazałych widoków wędrówka stawała się coraz bardziej nużąca. Tempo kroku znacząco słabło. Mijali nas zdyszani rowerzyści, którzy uporczywie pedałowali pod górę wciskając ogrom siły niesionej przez napięte łydki w układ napędowy jednośladu. Aczkolwiek największy podziw wzbudziły mijające nas dwa terenowe pojazdy przemieszczające się po drodze, na której z ledwością się mieściły. Wystarczyłby jeden błędny manewr by zsunąć się ze skarpy i podryfować w odległą przepaść. Wyćwiczony kierowca znając każdy centymetr trasy zręcznie prowadził samochód na tak zwany połysk lakieru. Pogoda niewiarygodnie dopisywała. Mocne promienie nieustannie rumieniły nieosłonięte ciało. Twarz Katarzyny stopniowo okrywała czerń opalenizny, jedynie spod przeciwsłonecznych okularów wyłaniała się bladość skóry. Po paru godzinach dotarliśmy do przedsionka turystycznego domu Martin Busch Hütte. Chwila odpoczynku, siedząc na chłodnych schodach schroniska przyglądałem się okolicznym obrazom. W dali na czystym błękicie zarysowywały się dwa strzeliste szczyty Mutmalkamm i Mutmalspitze połączone ze sobą rozlewiskiem lodu. Podstawę masywu charakteryzował specyficzny obryw tworzący uskok brązowej ściany. Po zielonych halach brykały w pełni szczęścia wolno pasące się owce i koziołki. Nieopodal chaty w ogrodzonej ostoi nawoływały się wyglądające z norek świstaki. Górskie gwizdy połączone z meczeniem wełniastych stworzeń nadawały szczególny klimat temu miejscu. Po krótkim odpoczynku, połączonym z konsumpcją, gaszeniem pragnienia i analizą cukrów partnerki oddaliśmy się kolejnemu fragmentowi wyprawy. Brnęliśmy tym razem już wąską ścieżynką udeptaną pośród skalnego gruzowiska. Upajaliśmy oczy kolorystyką zbocza, rozsypane kamienie mieniły się niczym bezcenne klejnoty w strugach słonecznego światła. Zauroczeni porywającymi widokami nie zauważyliśmy, że zbaczamy z wytyczonego szlaku krocząc pod górę po niezbadanej odnóżce. Moment konsternacji, „przecież powinniśmy iść dołem” pomyślałem rozważnie. Tłumiąc chwilowe roztargnienie zeszliśmy po rozrzucanych odłamkach skalnych na biegnącą po dolinie dróżkę. Pokonując kolejne wzniesienia stopniowo nabieraliśmy wysokość. Piargowe pole stawało się coraz obszerniejsze. Kierunek wskazywały licznie usypane kopczyki, wzdłuż których stąpaliśmy wyglądając górskiej chaty. Słońce grzało niemiłosiernie, intensywnie smażąc naskórek, na ramionach odczuwałem bolesną spiekotę. Po lewej stronie spływał odłam lodu, jego lśniąca biel idealnie kontrastowała z błękitem zawieszonym nad górami. Pomimo obfitości mozołu, jaki towarzyszył przeprawie utrzymywaliśmy odpowiednią prędkość marszu. Po chwili przed oczami wyrósł główny jęzor lodowca Niederjochferner toczącego się spod wierzchołka Similaun. Zapierając się kijami wkroczyliśmy na powierzchnię firnowej płyty. Forsowany przez nas odcinek zmarzliny charakteryzował się błotnistym bagnem uwalniającym się z pod tafli ściętej mazi. Zastygły lodowy plaster ciągnął się przed nosem, a wzdłuż niego wiła się wężowa szczelina zagłębiając się w strukturę bryły. Wąska rozpadlina zataczając serpentynowe zakręty biegła ku dolinie, na jej dnie szemrał twórca wyżłobienia, wartki ciek wodny. Na pobliskiej morenie zarysowywał się kształt górskiego domostwa, pospiesznie brnęliśmy w jego stronę. Po lewo, widziany jak na dłoni majestatyczny Similaun okrył się tumanem puszystej bieli ukazując jedynie spadzisty urywek skrystalizowanej podstawy. Spiesząc po twardym nasypie pokonaliśmy wzniesienie stając na progu wymurowanego kamorami schroniska Similaun Hütte, znajdującego się na wysokości 3016 m. Zarządziliśmy krótki odpoczynek siadając na ławce przed chatą. Po pięciogodzinnej wędrówce nieco zgłodnieliśmy. Standardowa procedura, kanapki, woda, glukometr i słodycze na stół. Zaniżony wynik pomiaru poziomu cukru partnerki pozwolił na delektowanie się słodkimi rogalami z nadzieniem brzoskwiniowym, będące wytworem włoskich piekarzy. W konsumpcji nie był w stanie przeszkodzić nam nawet świszczący na przełęczy wiatr. Kończąc smakowity posiłek wkleiliśmy się w szlak mający początek za zapleczem kamiennego domu. Ostro ruszyliśmy pod górę dryfując pośród poszarpanych skał. Wdrapaliśmy się na grań, po której kroczyliśmy na przód czując na twarzy trzepot skrzydeł górskiej bryzy. Z dali spoglądał na nas ośnieżony Similaun wdzięcząc się swoją monumentalnością. Stąpaliśmy po skalnych wyrwach poszukując miejsca prehistorycznego znaleziska. Błądziłem wzrokiem po graniach, przełęczach i wzniesieniach wypatrując szczególnego miejsca. Przemierzaliśmy zalegające w kamiennych wyżłobieniach płaty brejowatego śniegu. Zadzierałem głowę rzucając wzrokiem po okolicy, jedynie widziałem kolejne zbocza wyrastające naprzeciwko. Na twarzy towarzyszki malowało się znudzenie wywołane przedłużającym się czysto trekkingowym podejściem. W dali wyłaniał się otulony mgłą wierzchołek Fineilspitze sugerując bliskość oczekiwanego celu. Weszliśmy na kolejny żwirowy pagórek podążając całkiem łatwą trasą. Instynktownie wyczuwałem bliskość Ötziego. Łukiem ominęliśmy roztapiający się śnieg uważając by nie wdepnąć w głęboką, pokrytą cienką warstwą lodu kałużę. Wykonując kilka energicznych ruchów weszliśmy na morenowe wzniesienie. Naszym oczom ukazało się stosowne obniżenie górskiego grzbietu, na środku którego tkwił rozpoznawalny z dali pomnik. Żwawo szukaliśmy dogodnego zejścia na przełęcz stąpając po kamiennych głazach. Brnąc po żwirowej, miejscami pokrytej lepkim puchem ścieżynce, w mgnieniu oka stanęliśmy na skraju przełęczy Tisenjoch, gdzie na wysokości 3210 m. wkomponowany jest w alpejski krajobraz monument wystawiony ku czci prehistorycznego człowieka zwanego Ötzi. Upamiętniający niebywałe znalezisko, szykowny obelisk, wzniesiony w rozmaitym widokowo punkcie stanowi ułożony z kamieni piramidowy kopczyk zakończony przypominającym kryształ detalem. W jego centralnej części umiejscowiona jest tablica, która informuje, że dnia 19 września 1991 roku, w miejscu oddalonym o 70 metrów, został odnaleziony pierwotny człowiek, który spoczywał w lodowcu przez 5300 lat. Obserwowałem okolice oddając się chwilowej zadumie. Staliśmy w mistycznym miejscu otoczeni ogromem gór, chmury nisko wisiały na niebie, na przełęczy powiewał lekki wiatr, który szumiąc ocierał się o nasze sylwetki. Głucha cisza wkradała się do uszu, w głąb głowy wślizgiwały się nostalgiczne przemyślenia. Patrzyłem na pomnik w oprawie górskiej scenerii wyobrażając sobie wydarzenia, które miały tutaj miejsce…

Właśnie na tych ziemiach 3300 lat p.n.e. wędrujący Ötzi został zaatakowany przez osobników wrogiego plemienia, a zacięta walka, doprowadziła do jego śmierci. Ciało pradawnego człowieka okrył śnieg formujący się w gruby lód. Upływały tysiąclecia, a prastare zwłoki spoczywały w lodowym sarkofagu.  Dopiero 19 września 1991 roku górski turysta Helmut Simon schodząc ze szczytu Fineilspitze odnalazł prehistorycznego wędrowca, który wynurzył się z topniejącej zmarzliny. Przełęcz Tisenjoch stała się  archeologiczną atrakcją, a Ötzi obiektem licznych badań dając ludzkości szeroką wiedzę na temat życia przeszło 5300 lat temu. To na tym terenie odbyła się wyjątkowa akcja wydobycia z lodowca ciała Hibernatusa przy udziale naukowców, archeologów, medyków i reporterów. Przez głowę przeleciała myśl o klątwie Ötziego dreszczem zatrzymując sie na plecach. Zgineło siedem osób powiązanych z odnalezieniem lodowej mumii. Czyżby spokój lodowego człowieka został zakłócony, a może zaistniałe zdarzenia są zbiegiem okoliczności?

Wyrywając się z głębi przemyśleń pozwoliłem by umysłem zawładnęło oczarowanie niesione widokowym spojrzeniem. Panorama górskiej scenerii nie miała końca. Naprzeciw śmiało prezentowała się włoska część Alp wraz z leżącym u ich podnóża niebieskawym jeziorkiem Lago di Vernago. W lewym narożniku ukazywał swe wdzięki śnieżny Similaun rywalizując atrakcyjnością z przeciwległym Fineilspitze. Wspólnie z partnerką kontemplowaliśmy na temat niezliczonej ilości wydarzeń historycznych, jakie miały przebieg podczas spoczynku Ötziego w lodowym grobowcu. Strzeliste wierzchołki coraz głębiej nurkujące w kłęby szarzyzny wraz z ciemnym sufitem zawieszonym tuż nad głowami nakłaniały do powrotu. Obawiając się znacznego pogorszenia pogody opuściliśmy zjawiskową przełęcz. Kamienny monument znikał w oddali. Mijaliśmy znane już śnieżne połacie i skały pojawiając się w końcu na wietrznej grani. Słusznie wystąpił niepokój przed burzą, strategicznie rzecz biorąc byliśmy jak na tacy podani naturze. Na szlaku napotkaliśmy grupę Włochów zastanawiających się czy iść dalej na Tisenjoch czy zawrócić. Krótka rozmowa wywołała na ich twarzach zdziwienie, bowiem dowiedzieli się, że jeszcze dziś schodzimy do Vent. Przemierzając skalisty garb doszliśmy do Similaun Hütte. Katarzyna dokonała pomiaru poziomu cukierków, odczyt wydał pozwolenie na schrupanie wybornego rogalika. Ze zbocza Similaun mozolnie schodzili ostatni alpiniści uradowani powodzeniem wyprawy. Tuż nad nimi na obszernym, kamienistym wzniesieniu stał w osamotnieniu dorodny koziorożec, obserwujący czy wszyscy wracają do domu. Więc i my wyruszyliśmy ku zejściu. Powtórnie przemierzaliśmy płaszcz lodu wzdłuż krętej rozpadliny. Pędzący przed nami turysta potykając się wyrżnął w błotnistą masę na skraju lodowca. Umorusany w mokrej breji chyba żałował, że nie zabrał ze sobą kijachów. Wędrując żwirowym szlakiem omijaliśmy połyskujące głazy, przeforsowaliśmy rwący potok niosący drobinki piachu z gór oraz minęliśmy schronisko, gdzie wygwizdały nas futrzane świstaki. Szarość nieba pozostała daleko za plecami usilnie trzymana przez górskie grzbiety. Towarzyszący wędrówce krajobraz alpejskich stoków rumienił się w promieniach zachodzącego słońca. Dolina Niedertal układała się do snu w kołyszącej muzyce szemrzącego potoku. Cień nadchodzącego zmierzchu krok po kroku wdzierał się coraz dalej.