okazje

Ładny wiek na karku, trochę przygarbione, z łysiną na głowie. Właśnie zaczęły przeżywać swoją drugą młodość. Najstarsze góry w Polsce oprócz słynnych czarownic, zdążających na zloty, przyciągają coraz większe rzesze narciarzy i snowboardzistów

04.03.2011

Czarownica, obok Stefana Żeromskiego i Scyzoryka jest najbardziej rozpoznawalną twarzą regionu świętokrzyskiego. Scyzoryki, jak wiadomo, najchętniej nawiedzają kieleckie bramy i zaułki, wiedźmy zdecydowanie bardziej wolą gołoborza. Skąd w górach tych tyle legend i podań ludowych o sabatach, czarach odprawianych na szczytach Łysicy i Łysej Góry, walkach diabłów z mocą opactwa benedyktynów? Tajemnicze, trudnodostępne niegdyś góry, pełne jaskiń, formacji skalnych i rumowisk od wieków pobudzały wyobraźnię gawędziarzy. Głazy na zboczu najwyższego szczytu Gór Świętokrzyskich – Łysicy to przecież stołki zbierających się tu w noc świętojańską czarownic, a ślad na skale leżącej przy szlaku prowadzącym na Łysiec, czyli Święty Krzyż, to nic innego jak stopa diabła uciekającego w popłochu przed światłem dziennym. Ludową wyobraźnię i potrzebę tłumaczenia zjawisk przyrodniczych wspomagają także fakty historyczne. Góra Grodowa z Kamiennymi Kręgami czy sam Łysiec były niegdyś miejscami kultu pogańskiego, szczyt góry do dziś otaczają pozostałości kamiennego wału kultowego. Cześć oddawano tu trzem bóstwom o wdzięcznych imionach: Świst, Poświst i Pogoda. Dzisiaj Święty Krzyż to także miejsce kultu. Już nie pogańskiego, a katolickiego.

Przeczytaj koniecznie: Szklarska Poręba: Narty na Szrenicy

Małe Wielkie Góry

Stoję na wierzchołku Łysej Góry. Za mną wizytówka Gór Świętokrzyskich – pobenedyktyńskie opactwo z relikwiami Świętego Krzyża, od których nazwę wzięły góry i całe województwo. Tutaj znajduje się także Muzeum Misyjne i krypty z mumią księcia Jeremiego Wiśniowieckiego. To jedno z najważniejszych miejsc pielgrzymkowych w Polsce. Przede mną szlak prowadzący na szczyt z Nowej Słupi, zwany Traktem Królewskim, i jedna z najlepszych świętokrzyskich panoram. Coś mi jednak nie gra. Będąc tu ostatnio (a muszę przyznać, że było to ładnych parę lat wcześniej), widziałam przed sobą wysokie, górskie pasma, dzisiaj roztacza się przede mną zaledwie pofałdowany krajobraz. „Góry zmaleć nie mogły. To chyba ja urosłam”, myślę sobie. Dla dzieci wspinaczka na Święty Krzyż czy Łysicę może być bowiem wyzwaniem. Dorosłych oszukiwać nie będę. Wyczynowcy, zdobywcy czy pogromcy stoków alpejskich mogliby się trochę rozczarować. Tutaj słowem kluczem nie jest wyczyn, a rekreacja. Latem, niewysokie, bo sięgające w najwyższym punkcie 612 m n.p.m. wzniesienia zdobyć może każdy. Spod źródełka w Świętej Katarzynie, miejscowości z której przez jodłową puszczę prowadzi szlak na Łysicę, wystarczy 40 minut marszu aby znaleźć się na szczycie. Trasę przez Łysicę na Święty Krzyż pokonać można latem w 4 godziny, zimą czas wydłuża się do 6 godzin. „Ale nawet tak niewielkich gór zimą lekceważyć nie wolno”, uprzedza gawędziarz i miłośnik gór Jerzy Kapuściński. „Na szlakach zalega śnieg, strome podejścia mogą być oblodzone”, ostrzega.

Przeczytaj koniecznie: Narty i bezpieczeństwo. Jak zachować się na stoku?

Koncert Pod Wiszącą Skałą

"Prawie 70% powierzchni województwa to obszary chronione, prowadzi przez nie ponad 1300 km tras spacerowych”, pan Kapuściński sypie jak z rękawa liczbami, statystykami i regionalnymi ciekawostkami. Przez lata prowadził audycję krajoznawczą w kieleckim radiu, dzisiaj jeździ po Polsce z wykładami. „Od prekambru do czwartorzędu. W naszych górach można poznać całą historię Matki Ziemi”, opowiada. Tutaj znalezienie odcisku amonitu w skale, czyli pradziadka naszego ślimaka, nie jest niczym niezwykłym. Emocje wzbudzają odnajdywane tropy dinozaurów czy gadów kopalnych, a zwłaszcza tetrapoda – pierwszego czworonoga, który wyszedł na ląd i stopę swoją odcisnął w Zachełmiu koło Kielc. „A macie ochotę zobaczyć rafę koralową w centrum miasta?”, pyta nas pan Jerzy. Jedziemy razem do Kielc. Świętokrzyska stolica jest geologicznym muzeum pod gołym niebem. Na jej obszarze znajdują się 4 rezerwaty geologiczne i jeden krajobrazowy, Karczówka, z dawnym klasztorem ojców bernardynów na szczycie wzgórza. Obiecana przez pana Jerzego rafa koralowa i powstałe w jej wnętrzu 14 jaskiń znajdują się natomiast w rezerwacie geologicznym Kadzielnia. Skała Geologów – monolit w centrum rezerwatu – pamięta jeszcze czasy, gdy zamiast miasta było tu ciepłe i płytkie morze. Naprzeciwko skały w latach 70. wybudowano amfiteatr, odnowiony w 2010 roku. Zimą przysypany śniegiem, latem tętni życiem.

1 2 >
Autor: Joanna Szyndler Zdjęcia: Maciej Landsberg, Maciej Lansberg
Sklep online

Wydarzenia

Jedziesz do Świętokrzyskiego? Sprawdz co się dzieje.

CZYTAJCIE NAS

W serwisie:
Kierunki
Aktualności
Wasze Wyprawy
Forum
Poradnik
Kuchnie Świata
Murator S.A:
O wydawnictwie
Kontakt do serwisu podroze.pl
Redakcja miesięcznika Podróże
Reklama
Licencje
Regulamin serwisu
Sklep on line
Serwisy internetowe:
Dom i ogród:
Muratordom.pl
Forum.muratordom.pl
Projekty.muratordom.pl
Muratorfinanse.pl
Urzadzamy.pl
Wymarzonyogrod.pl
Muratordom.com.ua
Architektura i budownictwo:
Muratorplus.pl
Architektura.muratorplus.pl
Tuznajdziesz.pl
Hobby i wypoczynek:
Podroze.pl
Zagle.com.pl
Poltrip.pl
Zdrowie i rodzina:
Poradnikzdrowie.pl
Dlarodzinki.pl
Dzieckozakupy.pl
www.Mjakmama24.pl
Rolnictwo:
Rolnictwoonline.pl
Wideo:
Jestem.pl
Porady:
Mowimyjak.pl
Rozrywka informacje:
Se.pl
Seusa.info
Eska.pl
Eskarock.pl
Voxfm.pl
Radiowawa.pl
Fabrykamuzy.pl
Gwizdek24.pl
Superauto24.pl
Zakupy:
Zakupy.muratordom.pl
Zakupy.urzadzamy.pl
Zakupy.wymarzonyogrod.pl
Zakupy.poradnikzdrowie.pl
Zakupy.zagle.com.pl
Supertanio.pl
Wgrupiekupie.pl
Sklep on line
Miesięcznik:
Murator
Dobre wnętrze
M jak mieszkanie
Moje mieszkanie
Podróże
Żagle
Zbuduj dom
Architektura
Zdrowie
M jak mama
Sklep on line