Łódź - wielka przeróbka

Najpierw pojechał ojciec, obejrzeć po 30 latach łódzką akademię muzyczną, gdzie spędził połowę dzieciństwa, tłukąc etiudy na fortepianie. „To niesamowite”, oświadczył po powrocie. „Tam się nic nie zmieniło. To nadal wygląda tak, jakby Karol Poznański – dawny właściciel kamienicy, w której mieści się akademia – wyprowadził się wczoraj i do sal weszła klasa pani profesor Marii Wiłkomirskiej. Te same stare drzwi, pod którymi hulają przeciągi. Te same boazerie, kotary i nieodrestaurowane okna”.

Jadę tam niespełna dwa miesiące po nim i zastaję już coś zupełnie odmiennego. W akademii trwa remont. Oczerniała, zaniedbana willa zaczyna ujawniać swoje prawdziwe oblicze – na gust i podobieństwo reymontowskich fabrykantów. Czyszczenie prawego skrzydła obnażyło fasadę przypominającą lukrowaną bezę. W pobliskiej XIX-wiecznej kamienicy, gdzie mieści się Muzeum Sztuki Współczesnej, też remont (i nowo otwarta ultranowoczesna kawiarnia). Na ulicy Gdańskiej – jednej z głównych arterii – remont. Przy robotniczym osiedlu Księży Młyn powstają lofty, gdzie metr kwadratowy nawet w obliczu kryzysu gospodarczego wycenia się na 10 tys. zł. W sąsiednim kompleksie przemysłowym dawnego Unionteksu zaraz ma być – tak jest – remont.

W październiku otwiera się tu nowa kawiarnia Portiernia. Teraz na 7000 m2 dawnej fabryki mieści się przestrzeń wystawiennicza Łódź Art Center, gdzie odbędzie się tegoroczny festiwal Łódź Design Days (gościem honorowym jest światowej rangi architekt Daniel Liebeskind – jak się okazuje, rodowity łodzianin). Warto także wspomnieć, że właśnie zaczął się gigantyczny plan przebudowy centrum miasta i dawnej elektrowni EC1. Urbanistyczną koncepcję opracował słynny Rob Krier.

W Nowym Centrum Łodzi nie zabraknie również miejsca na projekt innej gwiazdy architektury Franka Gerhy’ego (którego rodzice też pochodzą z Łodzi). Reżyser David Lynch już otrzymał we władanie część elektrowni – zostanie przerobiona na studio filmowe. Nie jest więc zaskakujące, że Łódź stara się o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury roku 2016 przyznawany przez Unię Europejską. Czy rzeczywiście, jak mówił mój ojciec, nic się tu nie zmieniło?

Metamorfozy
Aby zrozumieć skalę planowanych zmian, wystarczy zajrzeć do Manufaktury. Dawny moloch fabryki Izraela Poznańskiego pełni dziś funkcję jednego z głównych centrów rozrywki i kultury w mieście. Wszystkie gmachy zespołu przemysłowego zostały odnowione i są dziś wizytówką Łodzi.

Zatrzymuję się w Hotelu Andel’s mieszczącym się w jednym z dawnych fabrycznych budynków. Jestem ciekawa, czy hotel sprosta zachwytom, jakie wywołał na łamach przewodników i pism designerskich. Na odpowiedź nie trzeba czekać – obiekt uwodzi większość zwiedzających już na poziomie parteru. Zaś po wejściu na piętro i obejrzeniu podniebnego basenu nawet najbardziej zblazowani podróżnicy powinni dać się przekonać.

Mając bazę w tak dogodnym miejscu, zwiedzanie Łodzi zaczynam leniwie: od najbliższej okolicy, czyli Manufaktury. Jak zauważają malkontenci, Manufaktura wyssała całe życie z ulicy Piotrkowskiej, głównej arterii handlowej Łodzi. Jest tu rzeczywiście wystarczająco dużo atrakcji, by każdy zwiedzający – od rodziny z dziećmi, po weekendowego zakupoholika czy kulturalnego konesera – mógł się poczuć dopieszczony. 
Wizytę zaczynam w niewielkim Muzeum Fabryki, gdzie dowiaduję się m.in., jak wyglądała obsługa starych maszyn do przędzenia. Jeśli wasz wewnętrzny krwiożerczy kapitalista wzdrygał się na myśl o przedwojennych hasłach wyzwolenia klasy robotniczej, warto przypomnieć sobie, w jakich warunkach pracowano tu sto lat temu. Dźwięk jednej uruchomionej przędzarki wystarcza, by uzmysłowić
sobie nieludzki łomot, jaki panował w XIX-wiecznej hali fabrycznej. 
Jednak najciekawszym punktem na kulturalnej mapie Manufaktury jest bez wątpienia MS2, filia Łódzkiego Muzeum Sztuki Współczesnej.

Doskonale za -
adaptowane wnętrza dawnego kompleksu fabrycznego wystawiają – przynajmniej takie odnoszę wrażenie – najlepszą kolekcję współczesnych dzieł sztuki w Polsce. Kuratorsko bezbłędne, doskonale przygotowane MS2 jest niewielkie, ale każda praca ekspozycji stałej została starannie wyselekcjonowana. W parterowej sali trwa właśnie kilkumiesięczna wystawa „Polak, Żyd, artysta. Tożsamość a awangarda” z obrazami Marka Szwarca, Mojżesza Brodersona i Teresy Żarnowerówny oraz wernisaż wpółczesnej chorwackiej artystki Sanji Iveković.
Po takim wstępie jestem gotowa pikietować w Brukseli na rzecz przyznania Łodzi tytułu Europejskiej Stolicy Kultury. Mój entuzjazm z czasem niestety maleje.